Open menu

22 April 2026

Bordro Nedir? Maaş Bordrosu Nasıl Hesaplanır?
CottBlog

Author Civan Güneş, Category Çalışma Hayatı, Teknoloji

Bordro Nedir? Maaş Bordrosu Nasıl Hesaplanır?

Maaş Bordrosu Nedir?

Maaş bordrosu, işverenin çalışanına ödediği ücret ile bu ücrete ilişkin yasal kesintilerin ve ek ödemelerin detaylandırıldığı belgedir. Ücret pusulası olarak da adlandırılır. Türkiye'de 4857 sayılı İş Kanunu'nun 37'nci maddesi uyarınca işveren, çalışana ücret hesap pusulası vermekle yükümlüdür.

CottBlog Abone Ol
CottBlog Subscribe

Bordro, sadece bir ödeme dökümünden ibaret değil aynı zamanda işverenin çalışana karşı yükümlülüklerini yerine getirdiğini ve çalışanın bu ödemeyi kabul ettiğini ispatlayan hukuki bir delildir. Denetimlerde, iş mahkemelerinde ve bordro uyuşmazlıklarında bu belge, en temel dayanaklardan biridir.

Bordro Ne İşe Yarar ve Neden Önemlidir?

  • Çalışanın maaşının nasıl hesaplandığını (brüt ücret, net ücret, fazla mesai, prim, SGK ve vergi ödemeleri) görmesini sağlar.
  • Çalışana yapılan ödemelerin yasal dayanağıdır.
  • Hak edilen ücret ile ödenen ücretin doğruluğunu kontrol etme imkânı sağlar.
  • İşverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirdiğini gösteren resmî bir kayıt işlevi görür.

Ücret Bordrosunun Yasal Dayanakları

4857 sayılı İş Kanunu, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Vergi Usul Kanunu kapsamında olmak üzere işveren; ücretin miktarını, ödeme tarihini, kesintileri ve net ödemeyi gösteren bordroyu çalışana düzenli olarak sunmalıdır. Konuya ilişkin detaylı bilgiye buradan ulaşabilirsiniz.

Bordronun yasal dayanağını oluşturan düzenlemeler aşağıda yer almaktadır:

  • İş Kanunu Madde 37: "İşveren, iş yerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterip, imzalı veya iş yerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. Bu işlemler damga vergisi ve her çeşit resim ve harçtan muaftır."
  • 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu Madde 102: "İşverenler tarafından ibraz edilen aylık ücret tediye bordrosunda; iş yerinin sicil numarası, bordronun ilişkin olduğu ay, sigortalının adı, soyadı, sigortalının sosyal güvenlik sicil numarası, ücret ödenen gün sayısı, sigortalının ücreti, ödenen ücret tutarı ve ücretin alındığına dair sigortalının imzasının bulunması zorunludur. Belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza şartı yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalıyla yapılan ödemeler hariç) ücret tediye bordroları geçerli sayılmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylık asgari ücretin yarısı tutarında idari para cezası uygulanır."
  • Vergi Usul Kanunu Madde 238: "İşverenler her ay ödedikleri ücretler için (Ücret bordrosu) tutmaya mecburdurlar. Ücret bordrolarına en az aşağıdaki malumat yazılır.
    1. Hizmet erbabının soyadı, adı; ücretin alındığına dair imzası veya mührü (Ücretin ödenmesinde ayrıca makbuz alan iş verenlerin tutacakları ücret bordrosuna imza veya mühür konulması mecburi değildir.)
    2. Varsa vergi karnesinin tarih ve numarası
    3. Birim ücreti (Aylık, haftalık, gündelik, saat veya parça başı ücreti)
    4. Çalışma süresi veya ücretin ilgili olduğu süre
    5. Ücret üzerinden hesaplanan vergilerin tutarı.

    Bordronun hangi aya ait olduğu baş tarafından gösterilir. Bir aya ait bordro ertesi ayın yirminci gününe kadar hazırlanıp tarihlenerek, müessese sahibi veya müdürü ile bordroyu tanzim eden memur tarafından imzalanır.

    İşverenler ücret bordrolarını, yukarıdaki esaslara uymak şartıyla diledikleri şekilde tanzim edebilirler."

İşveren ve Çalışan Açısından Bordronun Rolü

İşveren: Mali denetimlerde, SGK ve Vergi Denetim Kurulu tarafından yürütülen incelemelerde, yasal yükümlülüklerin yerine getirildiğini gösteren temel belgedir. Ayrıca mahkemelerde delil niteliği taşır.

Çalışan: Haklarının ne ölçüde ödendiğini izleme aracıdır. Hatalı ödeme, eksik prim bildirimi, fazla mesai ücretlerinin eksik ödenmesi gibi durumlarda hak arama sürecinin temelini oluşturur.

Maaş Bordrosu Nasıl ve Nereden Alınır?

E-Devlet Üzerinden Maaş Bordrosu Alma Adımları

Kamu çalışanları için e-Bordro sisteminden maaş bordrosu almak mümkündür. Adımlar şu şekildedir:

  • turkiye.gov.tr'ye T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle giriş yapın.
  • Arama kutusuna "e-Bordro" yazın ve çıkan hizmete tıklayın.
  • İlgili dönemi seçerek bordro dökümünü PDF olarak indirin.

Not: Özel sektör çalışanları maaş bordrolarını e-Devlet'ten alamaz. Bu belge yalnızca işveren, İK departmanı ya da online İK sistemleri aracılığıyla temin edilir.

Özel Sektör Çalışanlarının Bordro Talebi

4857 sayılı İş Kanunu'nun 37'nci maddesi uyarınca, işverenler her ücret ödemesinde çalışana yazılı bir hesap pusulası (bordro) vermekle yükümlüdür. Bu pusula, çalışanın brüt ve net ücretini, yapılan yasal kesintileri ve varsa ek ödemeleri açıkça göstermelidir.

  • Yazılı Talep: Çalışan, İnsan Kaynakları departmanına yazılı bir dilekçe sunarak veya e-posta yoluyla maaş bordrosunu talep edebilir. İşveren bu talebi gecikmeksizin yerine getirmelidir.
  • Ücret Hesap Pusulası Gönderimi: İşveren, çalışanlara her ay maaş ödemesiyle birlikte bordroyu dijital veya basılı şekilde ulaştırmakla yükümlüdür. Bu yükümlülük ihmal edildiğinde, çalışanlar hak arama yollarına başvurabilir.
  • Bordromat® Bordro Süreç Yönetim Sistemi:
  • Bordromat®, otomasyon gücü ve güvenli bulut teknolojisiyle bordro yönetimini kolaylaştıran; çalışanlara hızlı erişim, işverenlere ise şeffaflık ve uyum sağlayan yeni nesil bir bordro asistanıdır. Bordromat Bordro Süreç Yönetim Sistemi sayesinde çalışanlar:

    • Maaş bordrolarına web ve mobil üzerinden güvenli ve anlık erişim sağlar.
    • Maaş, prim, mesai ve diğer kesinti kalemlerini anında görebilir.
    • Sistem üzerinden kendilerine sunulan bordrolarını inceleyerek onaylayabilir veya içeriğe ilişkin itirazlarını iletebilir.
    • Her ay bordro bildiriminin yapıldığını ve onaylandığını dijital kayıtlar üzerinden takip edebilirler.
    • Bordrolar, yasal geçerlilik için dijital zaman damgası ile kayıt altına alınarak Tek Kullanımlık Şifre (OTP) ile onaylanabilir.

    Bu sistem aynı zamanda işverenler için:

    • İspat kolaylığı ve çalışanlara bordronun zamanında bildirilmesi imkânını sağlar.
    • Kâğıt ve arşiv maliyetlerinden tasarruf sağlar.
    • Çalışan itirazlarının kayıt altına alınmasını sağlar.
    • E-arşivleme sayesinde belgelere hızlı ve kolay erişim sağlar.
    • Bordro kalemlerinin net ve erişilebilir olması, güven ortamını güçlendirdiği gibi iş ilişkisinde şeffaflık algısını da artırır.

Kamu Çalışanları Bordrosunu Nereden Alabilir?

  • Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın yürüttüğü e-Bordro uygulaması üzerinden alınır.
  • Ayrıca bazı kurumlar bordroları KBS (Kamu Bilgi Sistemi) ya da kendi portal sistemleri üzerinden iletmektedir.

Maaş Bordrosu Alırken Dikkat Edilmesi Gereken Noktalar

  • Ad-soyad, T.C. kimlik no, sicil numarası,
  • Bordronun düzenlendiği dönem (ay/yıl),
  • Brüt ücret, kesintiler ve net ödeme tutarı,
  • İşveren kaşesi ve yetkili imzası (özellikle banka, konsolosluk ya da resmî işlemlerde gereklidir),
  • Ek ödeme ve sosyal hakların bordroya doğru yansıtılıp yansıtılmadığı kontrol edilmelidir.

Not: İşverenin bordroyu vermemesi, 4857 sayılı İş Kanunu'na aykırılık teşkil eder ve bu durumda işçi, haklı nedenle fesih hakkına sahip olabilir.

Maaş Bordrosu Nasıl Hazırlanır?

Maaş Bordrosunda Olması Gerekenler Nelerdir?

Bir bordro, sadece ücret tutarlarını göstermekle kalmaz, çalışanın çalışma statüsünden vergi yükümlülüklerine kadar pek çok bilgiyi içermelidir.

Personel Bilgileri, Ücret Kalemleri ve Kesintiler

Bordroda mutlaka bulunması gereken bilgiler şunlardır:

  • Çalışanın adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, SGK sicil no
  • Ücret türü (günlük, saatlik, aylık)
  • Çalışma süresi (gün/saat)
  • Brüt maaş
  • Fazla mesai, prim, ikramiye, yemek yardımı, çocuk yardımı, özel sağlık sigortası gibi ek ödemeler
  • SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi, damga vergisi gibi yasal kesintiler
  • Net ödenen tutar

Bordroda SGK ve Vergi Kesintilerinin Gösterimi

Her bir yasal kesinti ayrı kalem olarak gösterilmeli ve oranları belirtilmelidir. Örneğin:

  • SGK İşçi Payı: %15
  • İşsizlik Sigortası İşçi Payı: %1
  • Gelir Vergisi: Artan oranlı %15–%40 arası
  • Damga Vergisi: %0,759

Bu oranlar her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı ile SGK Genelgesi kapsamında güncellenmektedir. 2026 yılı bordrolarında bu oranlar geçerlidir.

İşveren Bilgileri ve Onay İmzası Zorunluluğu

Bordroda işverenin adı, ünvanı, vergi numarası ve adresi yer almalıdır.

Bordro Hesaplama Nasıl Yapılır?

Bordro hesaplama, yalnızca brüt maaşın belirli oranlarla kesilmesinden ibaret basit bir işlem değil; mevzuata uygun olması gereken, sistematik ve dikkat gerektiren bir süreçtir. Çalışanın brüt ücreti üzerinden yapılan SGK prim kesintileri, gelir vergisi, damga vergisi ve işsizlik sigortası gibi yasal yükümlülükler titizlikle hesaplanmalı; fazla mesai, yol ve yemek yardımı, prim, ikramiye, varsa kesintiler gibi ek kalemler bordroya doğru şekilde entegre edilmelidir. Ayrıca işveren tarafında da SGK işveren primi ve işveren işsizlik sigortası primi gibi maliyet kalemleri bulunmaktadır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde yürütülen bordro hesaplama süreci hem çalışanların haklarının korunması hem de işverenin yasal yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi açısından kritik öneme sahiptir. Özellikle her yıl güncellenen asgari ücret, vergi dilimleri, prime esas kazançtan istisna edilecek tutarlar ve SGK teşvikleri, bordro hesaplamalarında dikkate alınması gereken güncel faktörler arasında yer alır. Ayrıntılı hesaplama aşağıya eklenmiştir:

Aşama Açıklama Formül / Detay
Toplam Brüt Kazanç Brüt maaş + ek ödemeler (prim, mesai, vs.) Brüt Ücret + Ek Menfaatler
SGK Matrahı İstisnalar düşüldükten sonra SGK'ya bildirilen kazanç Toplam Brüt - Ayni Ödeme vb. İstisnalar
SGK Prim Kesintisi (Çalışan) %15 oranında yapılan sosyal güvenlik kesintisi SGK Matrahı × 0.15
SGK Prim* Kesintisi (Emekli) %7,5 oranında yapılan sosyal güvenlik kesintisi SGK Matrahı × 0.075
İşsizlik Primi* Kesintisi (Çalışan) %1 oranında yapılan kesinti SGK Matrahı × 0.01
SGK Prim* Payı (İşveren) %21,75 oranında işveren payı SGK Matrahı × 0.2175
İşveren* İşsizlik Primi %2 oranında ek işveren katkısı SGK Matrahı × 0.02
Gelir Vergisi Matrahı Vergi hesaplamasında dikkate alınan tutar Brüt Kazanç - SGK + İşsizlik Kesintileri
Gelir Vergisi Gelir vergisi tarifesine göre hesaplanan tutar Matrah × Vergi Dilimi (2026)
Gelir Vergisi İstisnası Asgari ücret kadar kısmın vergiden istisnası 2026 Asgari Ücret üzerinden
Ödenecek Gelir Vergisi Net olarak çalışandan kesilecek vergi Gelir Vergisi - İstisna
Damga Vergisi Matrahı Brüt kazanç toplamı Toplam Brüt
Damga Vergisi İstisnası Asgari ücret istisnası 2026 Brüt Asgari Ücret
Damga Vergisi %0.759 oranında kesinti (Brüt - İstisna) × 0.00759
Toplam Çalışan Kesintileri SGK + İşsizlik + GV + Damga Vergisi Toplam kesinti toplamı
Net Ücret Eldeki kalan ödeme Brüt Kazanç - Toplam Kesintiler
Toplam İşveren Maliyeti İşverenin toplam mali yükü Brüt + SGK İşveren Payı + İşveren İşsizlik

* Yaşlılık aylığı almakta iken 4/a kapsamında çalışanlar işsizlik sigortasına tabi değildir. Bu kapsamdaki sigortalılar için uygulanacak Sosyal Güvenlik Destek Primi oranları aşağıda belirtilmiştir.

Sosyal Güvenlik Destek Primi Oranı

  • İşçi (Emekli) Payı: %7,5
  • İşveren Payı: %22,5
  • Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi (İşveren Payı): %2,25
  • Toplam SGDP Oranı: %32,25

Çalışanın kümülatif gelir matrahı değiştikçe, çalışanın vergi dilimi de değişmektedir. Dolayısıyla, kümülatif gelir vergisi matrahı arttıkça, çalışanların vergi oranı da yıl boyunca artış gösterebilecektir. Ocak ayında %15'lik gelir vergisi diliminde yer alan bir çalışan, şubat ayında ekstra prim ödemesi nedeniyle %20'lik vergi dilimine geçebilmektedir.

Brütten Nete ve Netten Brüte Maaş Hesaplama Nasıl Yapılır?

Ücret yönetimi süreçlerinde en sık karşılaşılan sorulardan biri, brüt ücret ile net maaş arasındaki farkın nasıl hesaplandığıdır. İşverenler ve İnsan Kaynakları profesyonelleri açısından bordronun doğru hesaplanması ne kadar önemliyse, çalışanlar için de maaşlarının yasal kesintilerle birlikte ne ölçüde şekillendiğini anlamak bir o kadar kritiktir. Özellikle gelir vergisi, damga vergisi, SGK primleri ve işsizlik sigortası kesintileri gibi unsurlar net maaşın belirlenmesinde doğrudan rol oynar. Bu nedenle "brütten nete" ya da "netten brüte" maaş hesaplaması yapılırken yasal mevzuata, güncel asgari ücret verilerine ve çalışanın iş günlerine dikkat edilmesi gerekir.

Brütten Nete Maaş Hesaplama

Brüt maaş, çalışanın hak ettiği tüm ödemeleri içeren, vergiler ve kesintiler yapılmadan önceki toplam tutardır. Net maaş ise; SGK primi, işsizlik sigortası, gelir vergisi ve damga vergisi gibi yasal kesintiler sonrasında çalışanın eline geçen gerçek tutarı ifade eder. Bir başka ifadeyle bankaya yatacak tutardır. Bu dönüşüm yapılırken vergi dilimleri, asgari ücret istisnaları ve teşvik uygulamaları da dikkate alınmalıdır.

Brütten nete maaş hesaplama

Netten Brüte Maaş Hesaplama

Netten brüte maaş hesaplama, çalışanın eline geçen tutarın (net maaş) baz alınarak, bu maaşa karşılık gelen brüt ücretin belirlenmesidir. Özellikle işe alım süreçlerinde ya da ücret tekliflerinde sıkça kullanılan bu hesaplama yöntemi, çalışanın net maaş talebine karşı işverene düşen toplam maliyetin tespiti için kullanılır.

Netten brüte maaş hesaplama

2026 Asgari Ücret Bordro Hesaplama Örneği

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 2026 yılında brüt asgari ücret 33.030,00 TL olarak ilan edilmiştir. Bu brüt tutar üzerinden yapılan yasal kesintiler sonrasında net asgari ücret ise 28.075,50 TL olarak hesaplanmaktadır. Asgari ücret bordro hesaplama detayları aşağıdaki gibidir:

Kalem Tutar (TL)
Brüt Ücret 33.030,00
SGK İşçi Payı (%15) 4.954,50
İşsizlik Sigortası (%1) 330,30
Gelir Vergisi (Asgari Ücrete Muaf) 0
Damga Vergisi (Asgari Ücrete Muaf) 0
Net Asgari Ücret 28.075,50

2026 Asgari Ücretin İşverene Maliyeti

2026 yılı itibarıyla brüt asgari ücret 33.030,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu tutar yalnızca çalışanın değil, aynı zamanda işverenin karşılaması gereken yükümlülükleri de beraberinde getirir. İşveren, çalışan adına sosyal güvenlik primlerini ödemekle yükümlüdür ve bu ödemeler, işveren maliyetini brüt ücretin üzerine çıkarmaktadır.

  • Brüt ücret: 33.030,00 TL
  • SGK işveren primi (%21,75): 7.184,03 TL
  • İşveren işsizlik sigortası primi (%2): 660,60 TL
  • Toplam maliyet: 40.874,63 TL
  • Toplam Maliyet (Teşviksiz): 40.214,03 TL

Bordro Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Bordro, yalnızca bir maaş hesaplama dokümanı değil, aynı zamanda işverenin çalışanına karşı yasal sorumluluklarını yerine getirdiğini gösteren kritik bir belgedir. Bu nedenle bordro hazırlanırken dikkat edilmesi gereken unsurlar hem mevzuat uyumluluğu hem de kurumsal şeffaflık açısından büyük önem taşır.

1. Mevzuata Uygunluk ve Güncel Yasal Oranların Takibi

Bordro hesaplamasında kullanılan SGK prim oranları, gelir vergisi dilimleri, işsizlik sigortası kesintileri ve asgari ücret tutarları her yıl değişebilir. Bu nedenle bordro hazırlanırken 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu gibi temel yasal düzenlemelere uygunluk mutlaka sağlanmalıdır.

Not: Otomasyon sistemleri ve bordro yazılımları düzenli olarak güncellenmeli, manuel müdahale gerekiyorsa uzman kontrolünde yapılmalıdır.

2. Doğru ve Eksiksiz Çalışan Bilgileri

Bordroda yer alan çalışan bilgileri; T.C. kimlik numarası, SGK sicil numarası, görev tanımı, çalışma günü, izin/rapor kayıtları gibi unsurlar doğru girilmelidir. Eksik ya da hatalı veri hem çalışanın hak kaybına hem de işverenin cezai yaptırımlarla karşılaşmasına yol açabilir.

3. Kesintilerin ve Ödemelerin Açık Gösterimi

Çalışan maaşının nasıl şekillendiği, brüt ücretten hangi kalemlerin düşüldüğü, hangi ödemelerin eklendiği bordroda açıkça belirtilmelidir. Bu saydamlık; işverenin yükümlülüklerini şeffaf bir şekilde yerine getirdiğini belgelediği gibi, çalışan ne kadar ve neden kesinti yapıldığını da kolaylıkla anlayabilir.

4. SGK ve Vergi Beyannameleriyle Uyum

Bordroda gösterilen SGK primleri ve vergi kesintileri, SGK aylık prim ve hizmet belgeleri, muhtasar beyannameler ve e-Beyanname sistemi üzerinden bildirilen verilerle birebir örtüşmelidir. Aksi takdirde idari para cezaları ve denetim riskleri söz konusu olabilir.

5. Gizlilik ve KVKK Uyumlu Süreç Yönetimi

Bordroda yer alan bilgiler, kişisel veriler kapsamında değerlendirilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) gereği, bordroların sadece yetkili kişiler tarafından erişilebileceği güvenli sistemlerde saklanması, e-posta veya elden iletimlerde gerekli gizlilik önlemlerinin alınması zorunludur.

6. Bordro İmzalama ve Dijital Onay Süreci

Bordroların çalışan tarafından ıslak imzayla veya zaman damgalı dijital onay ile imzalanması yasal açıdan önem taşır. İmzasız bordrolar, işverenin hukuki yükümlülüğünü yerine getirdiğini ispat etmesinde yetersiz kalabilir. Bu noktada Bordromat® Bordro Süreç Yönetim Sistemi, online bordro görüntüleme ve onay süreçlerinde önemli bir çözüm sunar.

7. Muhasebe ve İK Sistemleriyle Entegrasyon

Bordro süreçlerinin muhasebe sistemleri, ERP altyapıları ve İK yönetim sistemleri ile entegre çalışması, iş süreçlerinin otomasyonu ve veri güvenliği açısından büyük avantaj sağlar.

Bordroda SGK Teşviklerinin Rolü ve Uygulanması

Bordro süreçlerinde işverenin maliyet avantajı elde etmesini sağlayan SGK teşvikleri, Türkiye'deki istihdam politikalarının temel bileşenlerinden biridir. İstihdamın teşviki, kayıt dışılığın önlenmesi ve işveren yükünün hafifletilmesi gibi amaçlarla uygulamaya konulan bu destekler, bordrolama hizmetleri kapsamında en çok dikkat edilmesi gereken alanlardan biridir.

İşverenin her ay düzenli olarak yararlanabileceği SGK teşvikleri, yalnızca mali fayda sağlamakla kalmaz, aynı zamanda yasal uyumluluğun sağlanması açısından da kritik önemdedir. Ancak bu teşviklerin her biri için özel şartlar, başvuru süreçleri ve uyum kriterleri bulunduğu için, konunun uzman danışmanlık desteğiyle yürütülmesi tavsiye edilir.

SGK Teşviklerinin Bordroya Etkisi

İşverenler için geçerli olan SGK teşviklerinin bordro hesaplamaları üzerinde doğrudan etkisi vardır. Bu teşviklerin uygulanması hâlinde işveren payı üzerinden yapılan prim indirimi, toplam işveren maliyetini düşürür. Bu durum bordro icmal ve çıktılarında net bir şekilde izlenebilir.

Uygulanmakta Olan Sigorta Primi Teşvikleri

Sosyal Güvenlik mevzuatı kapsamında, istihdamın artırılması, kayıt dışı istihdamın azaltılması, işveren maliyetlerinin hafifletilmesi ve belirli sosyal politikaların desteklenmesi amacıyla çeşitli sigorta primi teşvikleri uygulanmaktadır. Güncel olarak toplam 15 adet sigorta primi teşviki bulunmaktadır. Bu teşviklerin 13'ü, 4/a (hizmet akdi ile çalışan sigortalılar) kapsamında işçi çalıştıran iş yerlerine, 2'si ise 4/b (kendi adına ve hesabına bağımsız çalışan sigortalılar) kapsamına yöneliktir.

Mevcut Teşvikler

  1. Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası İşveren Hissesinden 2 Puan İndirim
  2. Yurt Dışına Götürülen/Gönderilen Sigortalılar İçin Uygulanan 5 Puan İndirim
  3. 4/b (BAĞ-KUR) 5 Puan İndirim Teşviki
  4. Genç Girişimci Teşviki
  5. Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararlar Uyarınca Uygulanan Teşvik
  6. Asgari Ücret Desteği
  7. İşsizlik Ödeneği Alanların İstihdamı Hâlinde Uygulanan Prim Teşviki
  8. Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İş Yerleri İçin İşsizlik Sigortası Primi Teşviki
  9. Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahibi Olanların İstihdamına Yönelik Teşvik
  10. Engelli Sigortalıların İstihdamına Yönelik Teşvik
  11. Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerine İlişkin Teşvik
  12. Kültür Yatırımları ve Girişimlerine Yönelik Sigorta Primi Teşviki
  13. Sosyal Hizmetlerden Faydalanan Kişilerin İstihdamına Yönelik Teşvik
  14. Sosyal Yardım Alanların İstihdamına Yönelik Teşvik
  15. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetlerinin Desteklenmesi Teşviki

En Sık Kullanılan SGK Teşvikleri

Aşağıda 2026 yılı itibarıyla bordro süreçlerinde en sık karşılaşılan bazı SGK teşviklerini özetleyelim:

Teşvik Türü Kanuni Dayanak Faydası / Uygulama Açıklaması
5510/81-ı - 2 Puanlık İndirim 5510 sayılı Kanun md.81 Bu indirim kapsamında özel sektör işverenlerince ödenmesi gereken, sigortalıların prime esas kazançları üzerinden hesaplanan malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları işveren hissesinin 2 puanlık kısmı Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır. İmalat sektöründe faaliyet gösteren iş yerleri için indirim oranı 5 puan olarak uygulanacaktır.
Genç, Kadın ve Mesleki Belge Sahibi Olanların İstihdamına Yönelik Teşvik 4447 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesi (6111) Özel sektör işverenleri tarafından işe alınan ve şartları sağlayan sigortalılar için, prime esas kazanç üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin tamamı İşsizlik Sigortası Fonundan karşılanmaktadır.
AR-GE ve Tasarım Teşviki 5746 sayılı Kanun | md.3 (5746-15746) AR-GE/Tasarım ve destek personeli ile 4691 sayılı Kanununun geçici 2'nci maddesi uyarınca ücreti gelir vergisinden muaf olan personelin, ücretleri üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hissesinin yarısı, 31.12.2028 tarihine kadar Hazine ve Maliye Bakanlığınca karşılanmaktadır.
Engelli Sigortalı Teşviki 4857 sayılı Kanun / md.30 (14857) Özel sektöre ait iş yerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primi işveren hisselerinin tamamı karşılanır.
İşsizlik Sigortası Teşviki 4447 sayılı Kanun / md.50 (15921) İşsizlik ödeneği almakta olan sigortalıların özel sektör işverenleri tarafından işe alınması durumunda, bu sigortalıların işsizlik maaşına hak kazandığı süre boyunca prime esas kazanç alt sınır üzerinden hesaplanan kısa vadeli sigorta primlerinin %1'i ile uzun vadeli sigorta primleri ve genel sağlık sigortası priminin tamamı karşılanır.
Asgari Ücret Desteği 5510 sayılı Kanun / Geçici 112. madde 2026 yılı Ocak ila Aralık ayları/dönemlerinde şartları sağlayan iş yerlerinden bildirilen sigortalılara ilişkin toplam prim ödeme gün sayısı ile 42,33 Türk lirasının çarpımı sonucu bulunacak tutar, bu işverenlerin Kuruma ödeyecekleri sigorta primlerinden mahsup edilir.

Bu teşviklerin uygulanabilmesi için işverenin SGK borcu olmaması, bildirimlerini zamanında yapması ve işe girişlerin eksiksiz şekilde bildirilmesi gibi teknik şartlar vardır.

Teşvik Uygulamalarında Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Aynı sigortalı için aynı dönemde birden fazla teşvikten yararlanılamaz. Hangi teşvikin daha avantajlı olduğu analiz edilmelidir.
  • SGK sisteminde bildirgelerin doğru kodlarla ve zamanında yapılması gerekir.
  • Geçmiş dönemlere ait geriye dönük teşvik hesaplamaları ve teşvik optimizasyonu yapılabilir.
  • Yanlış uygulanan teşvikler SGK denetimlerinde işverene ceza olarak geri dönebilir.

CottGroup'tan Teşvik Yönetiminde Tam Destek

CottGroup, bordro hizmetlerinin bir parçası olarak sunmuş olduğu SGK teşvik danışmanlığı ile işverenlerin tüm teşvik haklarını en verimli şekilde kullanabilmelerini sağlar. Gelişmiş sistem altyapımız ve deneyimli bordro uzmanlarımızla:

  • Uygun sigortalı eşleştirmesi,
  • Teşvik geçişleri ve tercih karşılaştırması,
  • Geriye dönük teşvik kontrolleri,
  • E-Bildirge, e-Beyanname ve aylık prim hizmet belgelerinde teşvik uyumu

gibi tüm süreçleri titizlikle yönetiyoruz.

SGK teşviklerinden maksimum düzeyde faydalanmak ve bordro süreçlerinizi yasal uyumluluk içinde yönetmek için teşvik hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.

Bordro Terimleri ve Kısaltmalar

Bordro hazırlama sürecinde kullanılan terimlerin ve kısaltmaların doğru şekilde anlaşılması hem çalışan hem de işveren açısından büyük önem taşır. Aşağıdaki tabloda bordrolarda sıkça karşılaşılan kavramlar, kısaltmaları ve kısa açıklamaları yer almaktadır:

Terim / Kısaltma Açıklama Not / İpucu
Brüt ÜcretVergi ve prim kesintileri yapılmadan önceki toplam ücret.Bordro hesaplamasının başlangıç noktasıdır.
Net ÜcretTüm yasal kesintiler sonrası çalışanın eline geçen tutar."Brütten nete" hesaplama ile bulunur.
Ücret Pusulası (Bordro)Ücretin, kesintilerin ve ek ödemelerin dökümünü gösteren belge.4857 sayılı İş Kanunu m.37 gereği işverence verilmesi zorunludur.
PEK – Prime Esas KazançSGK'ya bildirilen ve prim hesaplamasına esas tutar.Alt üst sınırlar (tavan taban) dikkate alınır.
PEK Gün SayısıAy içinde bildirilen sigortalı gün sayısıEksik gün nedenleriyle düşebilir.
SGK (4/A – 4/B – 4/C)4/A: İşçi, 4/B: Bağımsız (BAĞ-KUR), 4/C: Memur.Bordroda 4/A kapsamı esastır.
GSS – Genel Sağlık SigortasıSağlık hizmetleri için zorunlu sigorta sistemi.Tüm çalışanlardan kesilir.
Kısa Vadeli Sigorta Kolları (KVSK)İş kazası/meslek hastalığı, hastalık, analık primleri.Çoğu iş yeri için işveren oranı %2 uygulanır.
SGK İşçi PayıÇalışandan kesilen sosyal güvenlik primi.Oranlar kanunla belirlenir.
SGK İşveren Payıİşverenin ödediği sosyal güvenlik primi.Teşviklerle indirilebilir.
İşsizlik Sigortası (İşçi/İşveren)İşsizlik fonuna ödenen primler.İşçi %1, işveren %2 (standart).
SGDP – Sosyal Güvenlik Destek PrimiEmekli çalışanın primi (destek primi).Emekli statüsüne göre değişir.
GV – Gelir VergisiArtan oranlı tarifeye göre hesaplanan vergi.Kümülatif matrahla dilim değişir.
DV – Damga VergisiÜcret üzerinden binde oranla alınan vergi.Asgari ücret istisnası uygulanır.
Kümülatif Gelir Vergisi MatrahıYıl başından itibaren vergilendirilen toplam kazanç.Dilim atlamaları buradan takip edilir.
Asgari Ücret İstisnasıAsgari ücrete isabet eden kazançta GV/DV muafiyeti.2022'den beri uygulanıyor.
Engelli Vergi İndirimiEngellilik derecesine göre gelir vergisi matrah indirimi.Bordroda net ücreti artırır.
Fazla Mesai (FM)45 saati aşan çalışmalar için zamlı ücret.4857 m.41; genelde %50 zamlı.
UBGT – Ulusal Bayram/Genel Tatil ÜcretiResmî tatiller bir iş karşılığı olmaksızın ödenen ücret.Çalışma varsa ayrıca zamlı ödenir.
Hafta Tatili Ücreti7 günlük zaman diliminde 24 saat dinlenme nedeniyle çalışma olmaksızın ödenen ücret.Çalışma varsa ayrıca zamlı ücret doğar.
Agi / Asgari Geçim İndirimiEski vergi indirimi uygulaması.2022'den itibaren kaldırıldı.
Yan Haklar (Fringe Benefits)Yemek, yol, yakacak, özel sigorta vb. ödemeler.Vergi/SGK istisna sınırları olabilir.
Yemek Yardımı (Nakdi/Kart)Günlük istisna tutarına kadar vergiden/SGK'dan muaf olabilir.Muaf sınırı aşan kısım PEK'e girer.
Yol YardımıUlaşım ödemesi.Şartları sağlanırsa vergi/SGK istisnası olabilir.
Prim / İkramiyePerformans veya dönemsel ek ödeme.Kural olarak PEK'e dâhildir.
Ayni Ödeme/Nakdi ÖdemeMal/hizmet olarak (ayni) ya da para (nakdi) ödeme.Ayni bazı ödemelerde PEK istisnası olabilir.
PuantajGün/saat bazlı çalışma kaydı.Bordronun veri kaynağıdır.
TahakkukÜcret ve kesintilerin hesaplanıp kayıt altına alınması.Muhasebe kaydıyla sonuçlanır.
TediyeÜcretin fiilen ödenmesi.Banka kanalıyla ödeme zorunludur.
İcra / Nafaka KesintisiMahkeme/İcra dosyası gereği bordrodan kesinti.Sıra cetveline göre uygulanır.
Kıdem Tazminatı1 yıl ve üzeri kıdeme bağlı tazminat.Tavan tutarı yıllık belirlenir.
İhbar TazminatıBildirim süresine uymama halinde ödenen tazminat.Ücrete eklenerek vergilendirilir (istisnalar hariç).
Geçici İş Göremezlik ÖdeneğiRaporlu (istirahat) döneminde SGK ödemesi.İşveren SGK mahsuplaşması olabilir.
Eksik GünAyda 30 günün altında bildirilen günler.SGK "eksik gün neden kodu" ile açıklanır.
Eksik Gün Neden Kodları01 İstirahat, 07 İşe geç giriş vb.APHB/MPHB'de beyan edilir.
APHB – Aylık Prim ve Hizmet BelgesiSGK'ya bildirilen aylık prim ve gün listesi.MPHB ile birleşik beyan pratiği.
MPHB – Muhtasar ve Prim Hizmet BeyannamesiVergi stopajı + SGK primlerinin ortak beyanı.e Beyanname/e Bildirge üzerinden.
e Bildirge / e BeyannameSGK ve vergi beyannamelerinin elektronik gönderimi.Süreleri kaçırmamak kritik.
NACE Koduİş yeri faaliyet kodu.Teşvik ve KVSK oranını etkileyebilir.
Teşvik (5 Puan, 6111, 7103, 5746 vb.)İşveren prim indirimi sağlayan yasal destekler.Aynı sigortalıda aynı dönemde tek teşvik seçilebilir.
Asgari Ücret DesteğiBelirli şartlarla işveren prim yükünü azaltan destek.Yıllara göre tutar/koşullar değişir.
BES / OKS – Otomatik KatılımBireysel emeklilik için otomatik kesinti sistemi.Cayma/katkı oranları bordroda görünür.
Toplu İş Sözleşmesi (TİS)Sendikalı iş yerlerinde ücret ve sosyal hakların çerçevesi.Bordro parametrelerini belirler.
Giydirilmiş ÜcretÜcrete düzenli yan hakların eklenmiş hâli.Tazminat hesaplarında referans olabilir.
Çıplak ÜcretSadece temel ücret, yan haklar hariç.Pazarlık ve sözleşmede netlik önemli.
Saatlik/Günlük ÜcretAylık ücretin saat/gün bazına indirgenmesi.Fazla mesai ve eksik gün hesabında kullanılır.
Huzur HakkıYönetim/müdürler kurulu üyelerine ödenen ücret.GV/DV ve SGK statüsü farklılık gösterebilir.
Harcırah (Yolluk)Geçici görev için yapılan gider karşılığı.Vergi istisnası şartları vardır.
Bordro Yazılımı / Bordro ProgramıBordro hesaplama ve raporlama otomasyonu.Güncel mevzuatla senkron olmalı.
Self Servis İK / Çalışan PortalıÇalışanın kendi bordro ve izinlerini görüntülediği sistem.KVKK'ya uygun erişim kurgusu şart.
Zaman Damgası / e İmzaDijital bordro onayının hukuki geçerliliği için kullanılan araçlar.Bordromat® ile yaygın kullanılır.
Bordro OutsourceBordro işlemlerinin uzman hizmet sağlayıcıya devri.Uyum, güvenlik ve maliyet avantajı sağlar.
KVKK / GDPRKişisel veri koruma mevzuatları.Bordro verileri "özel nitelikli" sayılabilir.
Tavan / Taban (SGK)PEK için alt üst sınırlar.Devreden PEK tutarlarının takibi önemlidir.
Asgari ÜcretDevletçe belirlenen en düşük brüt günlük ücret.GV/DV istisnası vardır.
Muafiyet / İstisnaVergi/SGK dışında bırakılan tutarlar.Güncel limitler yıllık değişebilir.

CottGroup® ile İnsan Kaynakları ve Bordro Yönetiminde Entegre Çözümler

CottGroup, Türkiye'de faaliyet gösteren çok uluslu şirketlerin güvenilir bordro çözüm ortağı olarak, mevzuata tam uyumlu, güvenli ve yüksek hacimli bordro outsource hizmetleri sunmaktadır.

25 yılı aşkın sektörel deneyim ve İnsan Kaynakları ile bordrolama alanındaki uzman kadromuz sayesinde, müşterilerimizin bordro outsource ve İnsan Kaynakları yazılımı ihtiyaçlarına yönelik yenilikçi, çağdaş ve tamamen uyumlu çözümler geliştiriyoruz.

Bu birikim üzerine inşa edilen Bordromat®, insan kaynakları alanındaki deneyimi ileri teknolojiyle birleştirerek kurumsal düzeyde bulut tabanlı bordro çözümleri sunar. Informasoft® İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi ile entegre yapısı sayesinde çalışan bilgileri, organizasyonel değişiklikler, izin ve devamsızlık kayıtları doğrudan bordroya aktarılır. Gerçek zamanlı ERP entegrasyonu, güçlü API mimarisi ve akıllı kural motoru ile İK, finans ve uyum sistemleri arasında güvenilir ve sürdürülebilir veri akışı sağlar.

Bordromat, yalnızca maaş hesaplama değil; işe girişten çıkışa, AR-GE ve sendika uygulamalarından, yasal bildirime kadar tüm bordro sürecini dijitalleştiren, iş gücü yönetimini çevik, ölçülebilir, hatasız ve verimli hâle getiren bütüncül bir platform sunar.

Bilgilendirme Metni!

Bu makalede yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve CottGroup® üye şirketlerine aittir. Bu içerikler, hukuki, mali veya teknik danışmanlık hizmeti niteliği taşımamaktadır ve kaynak gösterilmeden iktibas edilemez.

CottGroup® üye şirketleri, makaledeki bilgilerin doğru, güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez ve bu bilgilerin içerebileceği hata, eksiklik veya yanlış anlaşılmalardan doğabilecek zararlardan sorumlu değildir.

Burada sunulan bilgiler, genel bir bakış sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olay farklı değerlendirmeler gerektirebilir ve bu bilgiler her duruma uygun olmayabilir. Bu nedenle, makalede yer alan bilgilere dayalı olarak herhangi bir işlem yapmadan önce, konuyla ilgili hukuk, mali, teknik ve diğer uzmanlık alanlarında yetkin bir profesyonele danışmanız önemle tavsiye edilir. CottGroup® müşterisiyseniz, özel durumunuza ilişkin müşteri temsilcinizden bilgi almayı unutmayınız. Müşterimiz değilseniz, lütfen ilgili bir uzmandan görüş alınız.

CottGroup® üye şirketlerine ulaşmak için tıklayınız.

Yazar

Civan Güneş

Senior Digital Marketing Specialist
/en/blog/work-life/item/what-is-payroll-how-to-calculate-payroll

Other Articles

Lets start
Get a quote for your service requirements.

Would you like to know more
about our services?