06 Şubat 2026
2026 SGK İdari Para Cezaları
SGK’nın uyguladığı idari para cezaları, yalnızca "gecikmiş bir bildirim bedeli" değildir. Çoğu durumda teşviklerin riske girmesi, denetim yoğunluğunun artması, işçilik maliyeti modelinin bozulması ve hatta uyuşmazlıkların büyümesi gibi zincir etkiler üretir. Bu yüzden "cezayı ödeyip kapatma" yaklaşımı yerine, hangi yükümlülüğün hangi kanıta dayanarak cezaya dönüştüğünü bilen, süreçlerini buna göre planlayan işletmeler çok daha avantajlı bir konumda olacaktır.
SGK İdari Para Cezası Nedir?
SGK idari para cezası, sosyal güvenlik mevzuatının işveren, işveren vekili, bazı durumlarda kamu idareleri ve ilgili kurumlar açısından doğurduğu bildirim/tescil/ibraz yükümlülüklerinin ihlali hâlinde uygulanan yaptırımdır. Pratikte cezalar; elektronik sistem kayıtları, denetim tutanakları, denetim elemanı raporları, mahkeme kararları veya kurumlar arası veri akışıyla (ör. ticaret sicili, belediye ruhsatları, bankalar vb.) tetiklenebilir.
En kritik kural: SGK idari para cezaları hesaplanırken, genel prensip olarak fiilin işlendiği tarihte geçerli aylık brüt asgari ücret esas alınır.
Hukuki Dayanak: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 102. Maddesi ve Uygulama Mantığı
5510 sayılı Kanun içinde "Kurumca verilecek idari para cezaları" başlıklı düzenleme, sistemin omurgasıdır. Uygulamada 102. madde;
- Ceza doğuran fiilleri sınıflandırır,
- Cezanın "asgari ücretin katı" veya "asgari ücretin belirli oranı" üzerinden nasıl hesaplanacağını tarif eder,
- Bazı hâllerde peşin ödeme indirimi gibi mekanizmalarla tahsilat rejimini düzenler.
SGK İdari Para Cezalarındaki Artış Nasıl Hesaplanır?
SGK idari para cezalarındaki artışın temeli, ceza matrahının çoğu fiilde brüt asgari ücret olmasıdır. 2026 yılı için bu tutar, idari para cezaları hesaplamasında 33.030,00 TL olarak baz alınmıştır.
Bu sistem, iki önemli sonucu beraberinde getirir:
- Aynı ihlal, yıldan yıla "otomatik" olarak artış gösterir.
- İşverenin çalışan sayısı arttıkça, "sigortalı başına" kesilen cezalar, toplamda çok daha yüksek tutarlara ulaşır.
2026 SGK İdari Para Cezaları
Aşağıdaki tabloda, 2026 yılı için sık görülen ve yüksek maliyet doğuran fiiller, "okunabilir bir sınıflandırmayla" belirtilmiştir ve ceza tutarları, 2026 yılında geçerli olan brüt 33.030,00 TL asgari ücret tutarı dikkate alınarak belirlenmiştir.
| İhlal / Fiil | Ceza Tutarı (TL) | Hesaplama Mantığı / Not |
|---|---|---|
| Sigortalı işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi | 33.030,00 | Sigortalı başına 1 x brüt asgari ücret |
| İşe giriş bildirgesinin verilmediğinin tespiti (denetim/mahkeme/bilgi ve belge) | 66.060,00 | Sigortalı başına 2 x brüt asgari ücret |
| Aynı durumun 1 yıl içinde ikinci kez tespiti | 165.150,00 | Sigortalı başına 5 x brüt asgari ücret |
| İş yeri bildirgesinin süresinde verilmemesi (kamu + bilanço esas) | 99.090,00 | 3 x brüt asgari ücret |
| İş yeri bildirgesinin süresinde verilmemesi (diğer defter) | 66.060,00 | 2 x brüt asgari ücret |
| İş yeri bildirgesinin süresinde verilmemesi (defter tutmakla yükümlü olmayan) | 33.030,00 | 1 x brüt asgari ücret |
| Aylık prim ve hizmet belgesi / MPHB süresinde verilmemesi (asıl) | 6.606,00 | Sigortalı başına asgari ücretin 1/5'i (üst sınır: 2 x asgari ücret) |
| Aylık prim ve hizmet belgesi / MPHB süresinde verilmemesi (ek) | 4.128,00 | Sigortalı başına asgari ücretin 1/8'i (üst sınır: 2 x asgari ücret) |
| Eksik gün bilgi/belgesi verilmemesi → ek belgenin Kurumca re'sen düzenlenmesi | 16.515,00 | Sigortalı başına asgari ücretin 1/2'si |
| Hizmet/kazançların Kuruma bildirilmediğinin veya eksik bildirildiğinin anlaşılması | 66.060,00 | 2 x brüt asgari ücret |
| Eksik işçilik bildiriminin raporla tespiti (mal edilen her ay için) | 66.060,00 | Her bir ay için 2 x brüt asgari ücret |
| Defter ve belgelerin yazılı ihtara rağmen 15 günde ibraz edilmemesi (bilanço) | 396.360,00 | 12 x brüt asgari ücret |
| Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi (diğer defter) | 198.180,00 | 6 x brüt asgari ücret |
| Defter ve belgelerin ibraz edilmemesi (defter tutmakla yükümlü olmayan) | 99.090,00 | 3 x brüt asgari ücret |
| Defter ibraz edilse bile kayıtların geçersiz sayılması (takvim ayı başına) | 16.515,00 | Aylık asgari ücretin 1/2'si (üst limitler statüye göre değişir) |
| Geçersiz sayılan her bir ücret tediye bordrosu | 16.515,00 | Aylık asgari ücretin 1/2'si |
| Bilanço gerekirken işletme hesabı esasına göre defter tutma | 396.360,00 | 12 x brüt asgari ücret |
| Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişileri tarafından ruhsat/ruhsat niteliği belgeleri ve istihdama ilişkin bilgileri süresinde bildirmeme | 33.030,00 | Bildirim yükümlülüğü başına 1 x asgari ücret |
| Ticaret Sicil Memurluklarınca ticaret sicili bildirim yükümlülüğünün süresinde Kuruma bildirilmemesi | 33.030,00 | Bildirim yükümlülüğü başına 1 x asgari ücret |
| Sigortasız olduğu tespit edilen kişiyi Kuruma bildirmeme (kurumlar/bankalar vb.) | 3.303,00 | Sigortalı başına asgari ücretin 1/10'u |
| Denetim görevinin yapılmasına engel olma | 165.150,00 | 5 x brüt asgari ücret |
| Denetimi engellemek amacıyla cebir/tehdit | 330.300,00 | 10 x brüt asgari ücret |
| Kendi mevzuatına göre 4/b tescil bildirimini yapmayan kurum/kuruluş | 33.030,00 | 1 x brüt asgari ücret |
| Faaliyeti sona eren 4/b sigortalısını Kuruma bildirmeme (kuruluş/vergi dairesi) | 33.030,00 | 1 x brüt asgari ücret |
SGK İdari Para Cezalarında %25 Peşin Ödeme İndirimi (2026'da Neyi Değiştirir?)
Uygulamada en çok kaçırılan başlıklardan biri, SGK idari para cezası indirimidir. Mevzuat çerçevesinde, tebliğ edilen idari para cezası için belirli koşullarla %25 peşin ödeme indirimi gündeme gelebilir. Bu, cezanın dörtte birinin "silinmesi" mantığıyla çalışır.
Buradaki kritik nokta şudur: İndirim, şirketin yalnızca mali yükünü azaltır. İhlalin niteliğine göre teşvik kaybı, geriye dönük prim riskleri veya denetim frekansı gibi sonuçlar yine masada kalabilir. Dolayısıyla indirim, "stratejik çözüm" değil, "taktik maliyet yönetimi" aracıdır.
SGK İdari Para Cezalarında En Kritik Risk Alanları
Aşağıdaki başlıklar, 2026 denetim pratiklerinde en çok cezaya dönüşen örüntülerdir. Her birinin ortak özelliği, "tek seferlik hata" gibi görünse bile sistematik bir boşluğa işaret etmesidir.
- İşe giriş bildirgesi süreçlerinin PDKS / İK / bordro ile entegre olmaması
- MPHB (Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi) kurgusunda veri doğrulama eksikleri
- Defter-belge ibraz sürecinin "kurumsal hafıza" yerine kişiye bağlı kalması
İşe başlama tarihi ile SGK bildiriminin "fiili çalışma" ile uyumlu olması gerekir. Operasyon ekipleri işe başlatır, İK sonradan bildirir gibi akışlar, özellikle saha operasyonlarında risk üretir.
Beyanname "bir çıktı" değil, bordro, puantaj, yan hak, prime esas kazanç (PEK) ve istihdam statüsü gibi birçok verinin ortak sonucudur. Veri setlerinden biri bozulduğunda ceza sadece beyannameyle sınırlı kalmayabilir.
Özellikle yüksek tutarlı cezalar, defter/ibraz ekseninde doğar. "Kim biliyor, nerede saklı, hangi format?" sorularının kurumsal prosedüre bağlanmaması, 2026'da en pahalı hatalardan biri hâline gelebilir.
2026 Örnek İdari Para Cezası Senaryosu
Örnek senaryo ile tabloyu somutlaştıralım:
- Bir iş yerinde 3 kişi fiilen işe başladı.
- İşe giriş bildirgesi süresinde verilmedi.
- Ceza "sigortalı başına" uygulanır.
Bu durumda: 3 x 33.030,00 = 99.090,00 TL idari para cezası gündeme gelebilir. Tespitin denetim görevlisi tarafından yapılması hâlinde ise 3 x 2 x 33.030,00= 198.180,00 TL idari para cezası uygulanacaktır.
Eğer şartlar oluşur ve peşin ödeme indirimi uygulanırsa mali yük düşebilir ancak ihlalin yarattığı süreçsel riskler (denetim, teşvik vb.) ayrıca değerlendirilmeye devam eder.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS) – 2026 SGK İdari Para Cezaları
2026 SGK idari para cezaları hangi tutar üzerinden hesaplanıyor?
2026 yılı SGK idari para cezalarının hesaplanmasında esas alınan temel tutar, 2026 yılı için geçerli aylık brüt asgari ücret olan 33.030,00 TL'dir. 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinde yer alan birçok ceza, bu tutarın katları veya belirli oranları (%10, %50 gibi) üzerinden hesaplanmaktadır. Bu nedenle asgari ücretteki her artış, SGK idari para cezalarını da otomatik olarak yükseltmektedir.
SGK idari para cezaları sigortalı başına mı uygulanır?
Evet, birçok SGK idari para cezası sigortalı başına uygulanır. Özellikle işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi, sigortasız çalıştırma veya eksik bildirim gibi fiillerde ceza tutarı, ihlale konu olan her bir sigortalı için ayrı ayrı hesaplanır. Bu durum, çalışan sayısı yüksek iş yerlerinde toplam ceza tutarının çok hızlı şekilde artmasına yol açabilir.
İşe giriş bildirgesi cezası hangi durumlarda artar?
İşe giriş bildirgesi cezası, yalnızca süresinde verilmemesi hâlinde değil;
- Bildirgenin hiç verilmemesi,
- Denetimle tespit edilmesi,
- Aynı ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması
gibi durumlarda katlanarak artar. Özellikle fiilin 1 yıl içinde tekrarı hâlinde ceza, sigortalı başına 5 kat brüt asgari ücrete kadar çıkabilmektedir.
Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi (MPHB) cezası hangi hatalarda uygulanır?
MPHB kapsamında ceza doğuran durumlar yalnızca beyannamenin hiç verilmemesi değildir. Aşağıdaki hatalar da idari para cezasına yol açabilir:
- Beyannamenin süresinde verilmemesi
- Sigortalı sayısının eksik veya fazla bildirilmesi
- Prime esas kazançların yanlış beyan edilmesi
- Eksik gün kodlarının hatalı kullanılması
Bu nedenle MPHB, yalnızca muhasebe değil; bordro, İK ve PDKS verilerinin birlikte kontrol edilmesini gerektiren kritik bir süreçtir.
SGK idari para cezalarında %25 indirim hangi şartlarda uygulanır?
SGK idari para cezalarında, cezanın tebliğ tarihinden itibaren yasal süresi içinde peşin olarak ödenmesi hâlinde %25 oranında indirim uygulanabilir. Ancak bu indirim, cezanın hukuki sonuçlarını tamamen ortadan kaldırmaz. Teşvik iptali, denetim riski veya geçmişe dönük prim incelemesi gibi sonuçlar devam edebilir.
SGK idari para cezasına itiraz edilebilir mi?
SGK tarafından uygulanan idari para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde işveren tarafından SGK’ya dilekçe verilmek ya da taahhütlü posta yoluyla ilgili SGK ünitesine gönderilmek suretiyle itiraza konu edilebilir. Bu süre içinde cezanın Kuruma veya Kurumun ilgili hesaplarına ödenmesi de mümkündür.
Süresi içinde yapılan itiraz, cezanın takibini durdurur. İtirazlar, SGK bünyesindeki itiraz komisyonu tarafından incelenir ve en geç 30 gün içinde karara bağlanır.
SGK tarafından itirazın reddedilmesi hâlinde, ret kararının tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açma hakkı bulunmaktadır.
Defter ve belge ibraz etmeme cezası neden bu kadar yüksektir?
SGK açısından defter ve belge ibrazı, denetimin en temel dayanağıdır. Bu nedenle defter ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi hâlinde uygulanan cezalar, 2026 yılında 12 kat brüt asgari ücrete kadar çıkabilmektedir. Uygulamada bu ceza, çoğu zaman tek başına değil; eksik işçilik ve hizmet tespiti riskleriyle birlikte gündeme gelir. Defter ve belge ibraz etmemek, yapılan diğer fiiller için uygulanacak cezaları bertaraf etmemektedir.
Eksik gün bildirimi hangi durumlarda ceza doğurur?
Eksik gün bildirimi yapılırken;
- Gerçeğe aykırı kod kullanılması,
- Eksik gün belgesinin süresinde Kuruma sunulmaması,
- Eksik günün fiilî durumu yansıtmaması
hâllerinde idari para cezası uygulanabilir. Ayrıca SGK'nın eksik gün belgesini re'sen düzenlemesi durumunda da ceza doğar.
SGK idari para cezaları teşvikleri etkiler mi?
Evet. SGK idari para cezaları, çoğu zaman SGK prim teşviklerinden yararlanma hakkını doğrudan etkiler. Özellikle sigortasız işçi çalıştırma, eksik bildirim veya sahte sigortalılık gibi fiillerde teşvikler geriye dönük olarak iptal edilebilir.
Küçük işletmeler de aynı cezalara mı tabidir?
Evet. SGK idari para cezaları, iş yerinin büyüklüğüne göre değil; ihlalin niteliğine göre uygulanır. Ancak ceza tutarının sigortalı başına hesaplanması, küçük işletmelerde dahi ciddi mali sonuçlar doğurabilir.
SGK denetimine engel olmak ne anlama gelir?
Denetimden sorumlu çalışanların görevlerini yapmasına fiziksel veya fiilî olarak engel olmak, belge vermemek, bilgi akışını geciktirmek veya yanıltıcı beyanda bulunmak da "denetime engel olma" kapsamında değerlendirilir. Bu fiiller, yüksek tutarlı idari para cezalarına yol açmaktadır.
SGK idari para cezası ödenmezse ne olur?
Süresinde ödenmeyen SGK idari para cezaları için;
- Gecikme zammı uygulanır,
- Borç kesinleşir,
- Haciz ve icra süreçleri başlatılabilir.
Ayrıca bu borçlar, kamu alacağı niteliğinde olduğu için devlet alacaklarına tanınan tahsilat yetkileri devreye girer.
SGK idari para cezalarından tamamen kaçınmak mümkün mü?
Cezalardan tamamen kaçınmanın tek yolu, mevzuata tam uyumlu ve sistematik bir SGK süreç yönetimi kurmaktır. Bu da yalnızca "bildirim yapmak" değil; bordro, PDKS, İK ve muhasebe verilerinin birbiriyle tutarlı şekilde yönetilmesini gerektirir.
Bilgilendirme Metni!
