Legislation Categories
Legislative Updates
Here you can access most recent articles on legislative updates regarding Personal Data Protection Law, Social Security Law, Taxation Law, Occupational Health and Safety Law, Code of Obligations, Labor Law, Turkish Commercial Code, Law on Protection of the Value of Turkish Currency, Foreign Exchange Legislation, and Immigration Law in Türkiye.
Bilateral Treaties
You can access the dates of the most recent international bilateral social security and double taxation treaties made between Türkiye and other countries and relevant documents here.
Test
14 March 2024
Author Civan Güneş, Category Çalışma Hayatı
Türkiye kültürel zenginliği, stratejik konumu ve ekonomik fırsatları ile birçok yabancı için cazip bir destinasyon hâline gelmiştir. Ancak Türkiye'de çalışmak isteyen yabancıların çalışma izni ile ilgili bilgi sahibi olması gereken pek çok detay bulunmaktadır. Peki, çalışma izni nedir ve çalışma izni almak için gereken süreç nasıl işler?
Çalışma izni, Bakanlık tarafından düzenlenen resmî bir belge olarak geçerlilik süresi boyunca yabancıya Türkiye’de çalışma ve ikamet etme hakkı sağlar. Bu izin, 6735 Sayılı Uluslararası İş Gücü Kanunu çerçevesinde düzenlenir ve Türkiye’deki işverenlerle yabancı çalışanlar arasındaki iş ilişkisine resmiyet kazandırır. çalışma izni olmadan yabancı uyruklu bireylerin Türkiye'de çalışması yasal olarak mümkün değildir. Türkiye’de çalışma izni, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından verilmekte olup, yabancıların çalışma hayatına katılabilmesi için gerekli olan belgedir. Ancak bu izni almak, sadece başvuru yapılmasını değil, aynı zamanda belirli yasal prosedürlerin eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini ve gerekli belgelerin titizlikle hazırlanmasını gerektiren karmaşık bir süreçtir.
Süreli Çalışma İzni
Süreli çalışma izni, belirli bir işveren altında ve önceden belirlenmiş bir işkolunda çalışma koşuluyla, ilk talepte en fazla bir yıl süreyle verilmektedir. Bu izin, iş ya da hizmet sözleşmesinin belirlenen süresini geçmemek üzere, yalnızca belirlenen iş yerlerinde ya da aynı sektördeki iş yerlerinde çalışma imkânı tanır.
Uluslararası İşgücü Kanunu'nun 10/1 maddesine göre, "Başvurunun olumlu değerlendirilmesi hâlinde yabancıya, iş veya hizmet sözleşmesinin süresini aşmamak koşuluyla, gerçek veya tüzel kişiye ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait belirli bir iş yerinde veya bunların aynı işkolundaki iş yerlerinde belirli bir işte çalışmak şartıyla ilk başvuruda en çok bir yıl geçerli çalışma izni verilir."
Süreli çalışma iznine ilişkin olarak, başlangıç süresinin sona ermesinden sonra uzatma başvurusunda bulunmak mümkündür. Bu uzatma başvurusu, eğer kabul edilirse, yabancı uyruklu çalışana aynı işveren çatısı altında, ilk uzatma için en fazla iki yıl, sonraki uzatmalar için ise üç yıla kadar çalışma izni sağlanabilir.
Süresiz Çalışma İzni
Süresiz çalışma izni, Türkiye'de en az sekiz yıl yasal çalışma izni bulunan veya uzun dönem ikamet iznine sahip yabancılara tanınan bir haktır. Bu izni alan yabancılar, ülke içinde iş veya işveren bağımlılığı olmaksızın çalışma imkânı elde ederken, sosyal güvenlik ve diğer yasal haklardan da Türk vatandaşlarına benzer şekilde faydalanabilirler. Ancak bu hak; seçme, seçilme, kamu görevi üstlenme gibi vatandaşlık haklarını kapsamaz. Süresiz çalışma izni başvuruları, başvuru şartlarının sağlanması hâlinde, ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilir.
Süresiz çalışma izni, verildiği tarihten itibaren her beş yılda bir güncellenmesi gereken belgeler içerir. Güncelleme işlemleri, izin tarihinden itibaren beş yıl dolmadan önceki altı ay içinde yapılmalıdır ve bu süre dolmadan önce tamamlanması zorunludur. Ancak, süresiz çalışma izni sahipleri dahi Türkiye’de yabancılara yasaklanmış olan ve yalnızca Türk vatandaşlarının yapmasına izin verilen belirli iş ve meslek dallarında çalışamaz. Bu düzenlemeler, Türkiye’de yabancı uyruklulara verilen çalışma izinlerinin sağladığı fırsatların yanı sıra bazı kısıtlamaları da beraberinde getirdiğini göstermektedir.
Bağımsız Çalışma İzni
Bağımsız çalışma izni, Türkiye’de yabancıların kendi adlarına iş yapmalarına olanak tanıyan bir izin türüdür. Bu izin, özellikle belirli niteliklere sahip yabancı profesyonellere ve Türkiye’de iş kurmak isteyenlere yöneliktir. İzin kapsamında, yabancılar belirli bir işverene bağlı olmaksızın kendi uzmanlık alanlarında çalışabilir veya faaliyetlerini sürdürebilir.
Bağımsız çalışma izni başvuruları, yabancıların eğitim durumu, mesleki deneyimi, Türkiye’deki faaliyetlerinin ekonomiye katkısı gibi kriterler göz önünde bulundurularak değerlendirilir. Bu izin türü, yabancı profesyonellerin ve yatırımcıların Türkiye’de faaliyette bulunmalarına katkı sağlamayı amaçlar.
Başvuru sürecinde, ilgili belgelerin eksiksiz olarak sunulması gereklidir ve başvurunun olumlu değerlendirilmesi durumunda, yabancıya Türkiye’de bağımsız çalışma hakkı tanınır. Bu izinle, yabancılar kendi işlerini kurarak Türkiye’de istihdama ve ekonomiye katkıda bulunabilirler.
Çalışma izni almak için öncelikle çalışan adayı yabancıların ilgili Türkiye Cumhuriyeti dış temsilciliklerine çalışma izni ve vizesi başvurusu yapmaları gerekmektedir. Ancak Türkiye'de bulunan yabancının geçerliliği devam eden en az 6 ay süreli ikamet izni varsa çalışma izin başvurusu yurt içi başvurusu olarak da yapılabilir.
Türkiye'de çalışma izni almak için ikamet durumuna bağlı olarak iki farklı başvuru şekli mevcuttur.
Yurt İçi Başvurusu
Türkiye'de ikamet eden yabancı vatandaşlar için, ülke dışındaki Türk konsolosluklarına başvurarak çalışma izni alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak, çalışma izni alabilmek için, söz konusu yabancı vatandaşların en az altı ay süreli geçerli bir ikamet iznine sahip olmaları gerekmektedir.
Eğer yabancı çalışan Türkiye'de en az altı ay süreli geçerli bir ikamet iznine sahipse, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na başvuruda bulunulması gerekir. Türkiye'de yasal olarak bulunan ancak geçerli bir ikamet izni olmayan bazı yabancılar, Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü'nün belirlediği özel şartlar çerçevesinde çalışma izni başvurusu yapabilirler. Bu durum, yabancının nitelikleri ve Türkiye'deki faaliyetlerine bağlı olarak değerlendirilir.
Yurt içinden yapılan başvurularda, yabancının çalışma izin onay tarihinden itibaren 30 gün içinde sigortalı işe giriş bildirgesi verilmesi gerekmektedir. Yine Konsolosluklardan ikamet ve çalışma izni alarak Türkiye’ye gelen yabancılar, giriş tarihinden itibaren en geç yirmi iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıtlarını yaptırmak zorunda oldukları unutulmamalıdır.
Yurt Dışı Başvurusu
Çalışma izni başvuruları, yabancı vatandaşı oldukları ülkede ya da yasal olarak bulundukları ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti büyükelçiliği veya başkonsolosluğu aracılığıyla gerçekleştirilir. Eğer yabancı bir işverenin bünyesinde çalışacaksa, adayın ilk adım olarak ilgili büyükelçilik veya başkonsolosluklardan referans numarası alması gerekmektedir. Ardından, işveren tarafından istenilen belgelerin ve bilgilerin sisteme yüklenmesi ve başvurunun onaylanması gerekmektedir. Bu işlemler tamamlandığında çalışma izni başvurusu nihai olarak gerçekleşmiş olur. Eğer yabancı bir işverenle çalışmayacaksa, başvuru süreci yalnızca ilgili büyükelçilik veya başkonsolosluklara gerekli belge ve bilgilerin sunulması ve sisteme yüklenerek onaylanmasıyla tamamlanır.
Yurt dışından yapılan çalışma izin başvurularında, yabancıların Türkiye'ye giriş tarihinden itibaren en geç bir ay içinde ve her halükârda çalışma izninin başlangıç tarihinden itibaren altı ay içerisinde mevzuat gerekliliklerini yerine getirerek iş başı yapmaları zorunludur.
Çalışma izni başvurusu için hem şirkete hem de yabancı çalışan adayına ait bazı evraklar talep edilmektedir. Bu evraklar Bakanlığa online sistem aracılığıyla atanan yetkilendirme ile teslim edilir. Evrakların teslimini takiben, çalışma izni başvurusu değerlendirmeye alınır.
Yabancı Çalışan İçin Gerekli Evraklar
Şirket İçin Gerekli Evraklar
Ancak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı izni ile kurulan İrtibat Büroları için alınacak çalışma izni süreçlerinde;
sunulmalıdır.
*Başvuru yapılan meslek, sektör veya yabancının statüsüne göre talep edilen belgeler farklılık gösterebilmektedir.
31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan HARÇLAR KANUNU GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO:98) ile belirlenen 01.01.2026 tarihinden itibaren geçerli olacak 2026 yılı Çalışma İzni / Muafiyeti Belgesi harç tutarları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:
* Çalışma izni / muafiyeti belgesi kaybedildiğinde yeniden basılması için daha önce tahsil edilen harcın yarısı ve değerli kâğıt bedelinin tamamı yeniden tahsil edilir.
Yabancı uyrukluların 2026 yılı çalışma izin kartlarına ilişkin değerli kâğıt bedeli tutarı ise 964.00 TL olarak belirlenmiştir.
Türkiye'de yabancı çalışma izinleri için bazı geçerlilik şartları bulunmaktadır. Bu şartlar:
1. İstihdam Kriteri
Çalışma izni talep edilen iş yerinde en az 5 (beş) T.C. vatandaşının istihdamı zorunludur. Ancak son yıl net satış tutarı 50.000.000 Türk Lirası veya daha fazla olan iş yerinde istihdam edilecek beş yabancıya kadar çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde istihdam kriteri uygulanmaz.
2. Mali Yeterlilik Kriteri
Türkiye’de bilanço esası usulüne tabi iş yerlerinde yabancı çalışma izni başvurularında belirli sermaye, ciro veya ihracat kriterleri aranmaktadır.
Cari yılda kurulmuş ve henüz yıl sonu bilançosu veya yıllık gelir tablosu düzenlememiş yeni iş yerlerinde, başvuruda bulunacak iş yerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması gerekmektedir.
Diğer yandan, en az bir yıl faaliyet geçmişine sahip ve yıl sonu bilançosu ile yıllık gelir tablosu düzenlemiş olan iş yerlerinde yabancı çalışma izni başvurusu yapılırken, iş yerinin ödenmiş sermayesinin en az 500.000 TL olması veya net satışlarının en az 8.000.000 TL olması ya da ihracatının en az 150.000 ABD doları seviyesinde bulunması şart koşulmaktadır.
Bilanço esası usulüne tabi iş yerlerinin kurmuş oldukları adi ortaklıklar için yapılan başvurularda da ortaklardan en az birinin ödenmiş sermayesinin 500.000 TL olması, net satışlarının 8.000.000 TL’ye ulaşması veya ihracat tutarının 150.000 ABD doları olması gerekmektedir. Bu koşulların sağlanması, yabancı çalışma izni başvurusu için temel ekonomik gereklilikleri yerine getirmeye olanak tanır.
Yukarıda ayrıntılarına yer verilen “mali yeterlilik kriteri” maddesinde yer alan ödenmiş sermaye ve net satışlara ilişkin sınırlar 01.01.2025 tarihinde yürürlüğe girecek olup, çalışma izni başvurularında 01.01.2025 tarihine kadar iş yerinin ödenmiş sermayesinin en az 100.000 TL veya brüt satışlarının en az 800.000 TL veya son yıl ihracat tutarının en az 150.000 ABD doları olması yeterli kabul edilecektir.
3. Ücret Kriteri
Hukuki zeminde, çalışanların maaşlarının, minimum ücret artışına paralel olarak yıllık bazda güncellenmesi, özellikle pozisyonlarına uygun katsayılar gözetilerek asgari ücretin altında bir ücretle çalıştırılmamaları ve SGK prim ödemelerinin aksatılmadan yapılması büyük önem arz etmektedir.
İşveren tarafından yabancıya ödeneceği beyan edilen aylık ücretin, yabancının çalışacağı pozisyon ile bağdaşır bir miktarda olması gerekmektedir.
Yabancıya ödenecek ücret, çalışma izni başvurusu tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan brüt asgari ücret tutarı dikkate alınmak suretiyle aşağıda ayrıntıları belirtilen tutarlardan az olmamalıdır.
*Çalışana ödenecek ücret miktarı; söz konusu kriterler ile her yıl değişen asgari ücret tutarı dikkate alınarak güncellenmelidir.
Bilanço esasına göre faaliyet gösteren iş yerlerinde, yabancı bir kişinin yeni iş yeri açması veya mevcut bir iş yerine ortak olması durumunda belirli mali ve istihdam kriterleri göz önünde bulundurulmaktadır.
Bu doğrultuda, çalışma izni başvurularında aşağıdaki koşullar aranır:
Yukarıda ayrıntılarına yer verilen “Şirket Ortağı Yabancı için Mali Yeterlilik ve İstihdam Kriterleri” maddesinde yer alan sermaye tutarı sınırına ilişkin uygulama 01.01.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Çalışma izni başvurularında 01.01.2025 tarihine kadar şirket ortağı yabancının, sermaye tutarının en az 40.000 TL olması mali yeterlilik kriteri bakımından yeterli kabul edilir.
Türkiye'de yabancıların çalışma izni, belirli bir süre sonunda yenilenmesi gereken bir izindir. Çalışma izni süresinin sona ermesi yaklaşan yabancı çalışanlar ve işverenleri için bu süreci zamanında yönetmek büyük önem taşır. Çalışma izninin uzatılması talebi ilk başvuruda olduğu gibi e-devlet üzerinden elektronik ortamda yapılır. Çalışma izni süre uzatma başvurusu, iznin bitiş tarihine 60 gün kala başlatılabilir ve her halükârda izin süresi dolmadan önce yapılmalıdır. Aksi takdirde, iznin süresi dolduktan sonra yapılan uzatma başvuruları otomatik olarak reddedilir.
Çalışma izninin ilk süresi sona ererken yapılan ilk uzatma başvurusunda, iznin süresi en fazla iki yıl kadar uzatılabilir. İkinci ve sonraki uzatma başvurularında ise bu süre üç yıla kadar çıkabilmektedir.
Mesleki yeterlilik gerektiren sağlık ve eğitim gibi alanlarda çalışan yabancıların çalışma izni başvurularında ön izin alınması şart olduğu gibi, bu sektörlerdeki süre uzatma başvurularında da ilgili kurumların ön izni gereklidir. Örneğin, sağlık sektöründe çalışan yabancılar için Sağlık Bakanlığı’ndan, eğitim alanında çalışanlar için ise Millî Eğitim Bakanlığı’ndan alınan ön izin, uzatma başvurularının da ayrılmaz bir parçasıdır. Yükseköğretim kurumlarında görev alan yabancı öğretim elemanlarının süre uzatma başvurularında ise, Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) ön izni gereklidir. Yine 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında Ar-Ge Merkezi Belgesi olan firmalarda Ar-Ge personeli olarak çalışacak yabancıların çalışma izni başvuruları Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının olumlu görüşü olması hâlinde değerlendirilir.
Çalışma izni muafiyeti, geçerlilik süresi içinde yabancıya Türkiye’de çalışma izni almaksızın çalışma ve ikamet hakkı veren resmî belge olarak nitelendirilebilir. Çalışma izin muafiyetine başvuru hakkı olan yabancılar ve muafiyet süreleri Uluslararası İşgücü Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 48. maddesinde düzenlenmiştir.
"(1) Özel kanunlarda yer alan hükümler ile yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerinin saklı kalması kaydıyla;
Bakanlık tarafından düzenlenen çalışma izni veya çalışma izni muafiyeti, geçerliliği süresince ikamet izni yerine geçer. Ancak, mülteci veya ikincil koruma statüsü tanınan yabancılar için farklı hükümler uygulanabilir.
Yabancıların ikamet iznine sahip olmaları, doğrudan çalışma hakkı sağlamaz. Çalışma hakkı için ayrıca çalışma izni veya muafiyeti gereklidir.
Çalışma izni veya muafiyetinin herhangi bir nedenle geçersiz hâle gelmesi, buna bağlı olan ikamet hakkının da sona ermesine neden olur. Bu nedenle çalışma izni süresinin dolmasına altmış gün kalmasından itibaren ve her halükârda çalışma izni süresi dolmadan amaca uygun ikamet izni için başvuru yapılmalıdır. İkamet izninden muafiyet sağlayan durumları sona erdikten sonra da Türkiye’de kalmaya devam edecek yabancıların en geç on gün içinde ikamet izni almak üzere valiliklere başvurmaları gerekir.
Çalışma izni dışında bir nedenle Türkiye’de geçerli bir ikamet izni olan yabancılar için, çalışma izninin sona ermesi durumunda sahip oldukları diğer ikamet izinleri geçerliliğini korur.
Bir işverene bağlı olarak verilen çalışma izni, yalnızca düzenlendiği iş yeri ve adreste geçerlidir; başka bir yerde veya işverende geçerli sayılmaz.
Türkiye’de genel sağlık, güvenlik ve kamu yararı gerekçeleri ile bazı özel kanunlarda Türk vatandaşlarına hasredilen iş ve meslekler düzenlenmiş olup söz konusu meslekler için yabancılar tarafından yapılmış çalışma izin başvuruları reddedilmektedir.
Bilgilendirme Metni!
Bu makalede yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve CottGroup® üye şirketlerine aittir. Bu içerikler, hukuki, mali veya teknik danışmanlık hizmeti niteliği taşımamaktadır ve kaynak gösterilmeden iktibas edilemez.
CottGroup® üye şirketleri, makaledeki bilgilerin doğru, güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez ve bu bilgilerin içerebileceği hata, eksiklik veya yanlış anlaşılmalardan doğabilecek zararlardan sorumlu değildir.
Burada sunulan bilgiler, genel bir bakış sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olay farklı değerlendirmeler gerektirebilir ve bu bilgiler her duruma uygun olmayabilir. Bu nedenle, makalede yer alan bilgilere dayalı olarak herhangi bir işlem yapmadan önce, konuyla ilgili hukuk, mali, teknik ve diğer uzmanlık alanlarında yetkin bir profesyonele danışmanız önemle tavsiye edilir. CottGroup® müşterisiyseniz, özel durumunuza ilişkin müşteri temsilcinizden bilgi almayı unutmayınız. Müşterimiz değilseniz, lütfen ilgili bir uzmandan görüş alınız.
CottGroup® üye şirketlerine ulaşmak için tıklayınız.
Yazar
https://www.cottgroup.com
İş Yeri Tescili Nedir? SGK İş Yeri Tescili Nasıl Yapılır?
Civan Güneş
18 June 2026
Puantaj ve Puantaj Cetveli Nedir?
26 July 2023
2024 Vergi Dilimleri ve Gelir Vergisi Hesaplama
19 August 2024
Asgari Ücret Değişikliğinin Etkilediği Parametreler
Ümit Kır
18 December 2024