Open menu
08Ekim2018

6 Ekim 2018'de Yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu Hakkındaki Değişiklik Tebliği ve Çalışan Sözleşmelerine Etkisi

6 Ekim 2018'de Yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Kanunu Hakkındaki Değişiklik Tebliği ve Çalışan Sözleşmelerine Etkisi

Hazine Bakanlığının 17 Eylül 2018'de yapmış olduğu açıklamanın ardından kamuoyunca beklenen Tebliğ 6 Ekim 2018 Cumartesi günü yayımladı. İşverenlerin gerekli olan hâllerde çalışan ile yapmış olduğu iş sözleşmelerini 13 Ekim 2018 tarihine kadar Türk Lirasına dönüştürmesi gerekmektedir.

30557 Sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2008-32/34)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2018-32/51) kapsamında personel iş sözleşmeleri açısından dikkat çeken önemli başlıklar alttaki gibidir.

1. Yabancı Çalışanlar ile döviz veya dövize endeksli iş sözleşmesi düzenlenebilir mi?

32 Sayılı Karara ilişkin tebliğin 11. bendine göre Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile vatandaşlık bağı bulunmayan ve Türkiye’de yerleşik kişilerin taraf olduğu iş sözleşmelerinde, sözleşme bedelinin ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkündür.

Bu madde kapsamında yabancı personel (expat) ile Türk Lirası sözleşme yapmak veya daha önce akdedilen sözleşmeleri dövizden Türk Lirasına döndürmek konusunda bir zorunluluk bulunmamaktadır. İlgili maddeye göre yabancı çalışanın yerli ya da yabancı (%50’sinden fazla hissesi yabancı kişi veya kuruluşlara ait) bir şirkette çalışması önemli değildir. Diğer taraftan çalışanın iş sözleşmesinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak belirlenmesi tamamen ihtiyaridir.

2. T.C. Vatandaşı olan çalışanlar ile döviz veya dövize endeksli iş sözleşmesi düzenlenebilir mi?

A. Türk Şirketleri

% 50'den fazla hissesi Türk Vatandaşlarına veya Türkiye'de mukim şirketlere (Türk Şirketleri) ait olan şirketlerde istihdam edilen Türk personel: 32 Sayılı Karara ilişkin tebliğin 3.bendine göre Türkiye’de yerleşik kişiler; yurt dışında ifa edilecekler dışında kalan, kendi aralarında akdedecekleri iş sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştıramazlar.

Türkiye'de yerleşik kişiler: 32 Sayılı Karar'da yurtdışında işçi, serbest meslek ve müstakil iş sahibi Türk vatandaşları dahil Türkiye’de kanuni yerleşim yeri bulunan gerçek ve tüzel kişileri tanımlamaktadır. Bu nedenle yurt dışındaki bir hizmet nedeniyle alınacak ücretler hariç olmak üzere Türk Vatandaşı personel ile döviz ya da dövize endeksli iş sözleşmesi imzalanamayacaktır. Mevcut sözleşmelerin de yasal süre içinde (12 Ekim 2018 son gün) Türk Lirasına çevrilmesi için ek bir protokol ile güncellenmesi veya yeni sözleşme düzenlenmesi gerekmektedir.

B. Yabancı Şirketler, Şube, Temsilcilik ve İrtibat Büroları

%50'den fazla hissesi Yabancı Ülke Vatandaşlarına ve Yabancı Kuruluşlara ait olan Türkiye'de kurulu şirketler (Yabancı Şirket), serbest bölgelerdeki şirketler ve ayrıca dışarıda yerleşik kişilerin Türkiye’de bulunan; şube, temsilcilik, ofis ve  irtibat bürolarında istihdam edilen Türk personel: 32 Sayılı Karara ilişkin tebliğin 3.bendine göre bu kuruluşlarda çalışan Türk personelin iş sözleşmeleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak düzenlenebilecektir. Hâlihazırda bu şirketlerde bordrolu çalışan personelin döviz cinsinden olan sözleşmeleri ile ilgili bir işlem yapmaya gerek yoktur.

Bu madde ile 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamında Türkiye'de kurulu olan irtibat bürosu çalışanlarının dövizle ücret ödenmesi ile ilgili tereddütleri ortadan kaldırılmıştır.

Yukarıdaki tanımlar kapsamında eğer iş sözleşmesinde Türk Lirasına dönülmesi gerekiyorsa, sözleşmenin 13 Ekim 2018’e kadar imzalanması gerekmektedir. Süre oldukça kısa olduğu için tarafların en kısa sürede gerekli revizyonları yapmaları önemlidir.

Döviz sözleşmeler için taraflar aralarında bir kur üzerinde mutabakata varırlarsa bu kur üzerinden Türk Lirasına dönebileceklerdir.

Eğer taraflar mutabakata varamazlarsa; söz konusu ücret tutarlarının 2 Ocak 2018 tarihinde belirlenen gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif satış kuru kullanılarak hesaplanan Türk parası cinsinden karşılığının 2 Ocak 2018 tarihinden itibaren ücretin yeniden belirlendiği tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) her ay için belirlediği tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak arttırılması suretiyle belirlenir.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif satış kuru 2 Ocak 2018 tarihinde USD için 3,7776 ve EUR için 4,5525 olarak belirlenmiştir. Kurlara http://www.tcmb.gov.tr/kurlar/kurlar_tr.html adresinden ulaşabilirsiniz.

Diğer taraftan Ocak 2018 - Ekim 2018 arasındaki tüketici fiyat endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları alttaki gibi oluşmuştur.

2018 ilgili TÜFE Oranları alttaki gibidir:

Ay 

Ocak 

Şubat 

Mart 

Nisan 

Mayıs 

Haziran 

Temmuz 

Ağustos 

Eylül 

Oran 

1,02 

0,73 

0,99 

1,87 

1,62 

2,61 

0,55 

2,30 

6,30 

Bir önceki yılın Aralık 

ayına göre değişim (%) 

1,02 

1,76 

2,77 

4,69 

6,39 

9,17 

9,77 

12,29 

19,37 

ÖRNEK HESAPLAMA

Türk Şirketinde çalışarak döviz ücret alan bir personelin 1.000,00 USD ücret aldığını ve işveren ile mutabakata varamadığını varsayalım. Bu durumda 02 Ocak 2018 tarihindeki kura göre çevirim yapılacak ve bu tutarın üzerine sözleşme tarihine kadar olan TÜFE eklenecektir. Anlaşmanın 10 Ekim 2018 'de gerçekleştiğini düşünürsek bu tarihe kadar Türkiye İstatistik Kurumunun her ay için belirlediği Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık değişim oranları esas alınarak arttırılması gerekecektir. Elimizde Eylül sonuna kadar olan veriler olduğundan 10 Ekim'e kadar gerekirse 10 günlük yaklaşık bir kıst oran alınabilir veya Eylül sonu oluşan 19,37 orandan yararlanılabilir.

Bu durumda;

1.000,00 USD x 3,7776 = 3.777,60 TRY "02 Ocak 2018 tarihindeki kur ile hesaplanan sözleşme ücreti"

3.777,60 TRY x 1,1937 = 4.509,32 TRY "Eylül 2018 sonu itibariyle belirlenen Türk Lirası TÜFE ile artırılmış sözleşme ücreti"

İlgili Tebliğe aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz:

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ

Bu yazıdaki hesaplamalar bilgi amaçlı hazırlanmış olup buradaki bilgilere göre işlem yapılmasından kaynaklanan konulardan CottGroup® üye şirketleri sorumlu değildir. Bilgi için https://www.cottgroup.com ve üye firmalar için https://www.cottgroup.com/tr/cottgroup-uye-sirketleri adreslerini ziyaret edebilirsiniz.

Written by Selim Tankut Akdağ, Posted in Kambiyo Mevzuatı, Türk Parası Kıymetini Koruma Mevzuatı

  • Bilgilendirme Metni!

    Bu makalede yer alan içerikler yalnızca bilgilendirme amaçlı olup CottGroup® firmalarına ait bir hizmettir. Kaynak gösterilmeden iktibas edilemez. Makalenin hazırlanmasında gerekli özen ve dikkat gösterilmiş olmakla birlikte; CottGroup® ve üye şirketleri, işbu genel çerçevede bilgi veren ve yorum içerebilen makaledeki bilgilerin yanlışlık veya eksikliklerinden kaynaklanabilecek hiçbir sorumluluğu kabul etmemekte olup bu bilgilerin güvenilirliği nedeniyle oluşabilecek herhangi bir zarardan sorumlu tutulamaz.

    Her bir somut olaya ilişkin olarak, her koşulda özel olarak profesyonel bir danışmana başvurmanız tavsiye edilir. Lütfen duyuru ile ilgili işlem yapmadan önce müşterimiz iseniz müşteri temsilcinizden, değilseniz bir uzmandan görüş alınız.

Yazar

Selim Tankut Akdağ

Certified Public Accountant, SMMM, Partner
Bu web sitesi çerez kullanıyor.
Bu internet sitesinde, kullanıcı deneyimini geliştirmek, verimli çalışmasını sağlamak ve istatistiki verileri takip etmek için çerezler kullanılmaktadır. Sitemizi kullanarak çerezleri kabul etmiş olursunuz. Çerezleri nasıl kullandığımız ile ilgili detaylı bilgi için lütfen Çerezler (Cookies) sayfasını okuyunuz. Bu seçim 30 gün süreyle ya da tarayıcınızdaki çerezleri siz silene kadar geçerlidir.
x
Hizmetlerimiz devam ediyor.

Dünya gündemindeki Covid-19 Koronavirüs salgını sebebiyle, çalışanlarımızın sağlığını güvenceye almak adına, çalışmalarımızı bir sonraki bilgilendirmeye kadar uzaktan devam ettireceğiz. CottGroup® olarak sahip olduğumuz iş sürekliliği planlarımız ve güçlü teknolojik altyapımız sayesinde süreçlerimizi kesintisiz devam ettirebileceğiz. Müşterilerimiz ve iş ortaklarımız her zaman olduğu gibi, telefonlarımız ve e-postalarımız aracılığıyla bizlere ulaşabileceklerdir.