Legislation Categories
Legislative Updates
Here you can access most recent articles on legislative updates regarding Personal Data Protection Law, Social Security Law, Taxation Law, Occupational Health and Safety Law, Code of Obligations, Labor Law, Turkish Commercial Code, Law on Protection of the Value of Turkish Currency, Foreign Exchange Legislation, and Immigration Law in Türkiye.
Bilateral Treaties
You can access the dates of the most recent international bilateral social security and double taxation treaties made between Türkiye and other countries and relevant documents here.
Test
15 May 2025
Author Civan Güneş, Category Çalışma Hayatı
İş hayatında bordro süreçlerinin, sosyal güvenlik sistemine uyumun ve emeklilik haklarının doğru biçimde yönetilebilmesi için bazı temel kavramların eksiksiz anlaşılması gerekir. Çalışanların sosyal güvenlik hakları, emeklilik hesaplamaları ve işverenin SGK prim yükümlülüklerinin doğru yönetilmesi için en önemli parametrelerden biri prime esas kazançtır. Ancak bu kavram, yalnızca brüt maaştan ibaret değildir. Ücretin yanı sıra çeşitli yan haklar, yardımlar ve ödenekler de prime esas kazanç hesaplamasında dikkate alınabilir veya hariç tutulabilir. Her yıl olduğu gibi 2026 yılında da asgari ücret, prime esas kazançlardan istisna tutulacak tutarlar ve SGK tavanları güncellenmişken, şirketlerin prime esas kazanç nedir, nasıl hesaplanır gibi temel sorulara mevzuata dayalı, güncel ve doğru yanıtlar vermesi daha da kritik hâle gelmiştir.
Bu nedenle bu yazımızda; prime esas kazanç nedir, neleri kapsar, nasıl hesaplanır ve 2026 yılı prime esas kazanç alt ve üst sınırları nelerdir sorularını kapsamlı şekilde ele alıyoruz.
Prim, işçi ve işveren tarafından SGK'ya ödenen sosyal güvenlik katkısıdır. Emeklilik, hastalık, iş kazası gibi haklardan yararlanmak için temel alınır. Bu primin dayandığı gelir türü, yani hangi ödemeler üzerinden prim alınacağı prime esas kazanç ile belirlenir.
Prime esas kazanç, çalışan adına Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilen ve prim kesintisine tabi tutulan brüt gelir toplamını ifade eder. Bu kavram, yalnızca çalışanın aylık maaşını değil, iş sözleşmesi kapsamında ya da fiili çalışmaya dayalı olarak elde ettiği belirli ek ödemeleri de kapsar. Hangi ödemelerin bu kapsama girip girmeyeceği 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve alt düzenlemelerinde detaylı biçimde belirtilmiştir.
Bir çalışanın emeklilik primleri, hastalık ve analık yardımları, iş kazası ve meslek hastalığı gibi sosyal güvenlik hakları bu matrah üzerinden hesaplandığı için; prime esas kazancın doğru ve eksiksiz bildirilmesi, mali ve hukuki sonuçları olan bir sorumluluktur.
SGK mevzuatına göre, her ödeme türü prime esas kazanca dâhil edilmez. Bazı ödemeler zorunlu olarak matraha eklenirken, bazıları kısmen dikkate alınır, bazıları ise tamamen kapsam dışındadır. Bu ayırımın doğru yapılması hem beyannamenin doğruluğu hem de bordro şeffaflığı açısından gereklidir.
Aşağıdaki kalemler prime esas kazanca doğrudan dâhil edilir:
Bazı ödemeler, yalnızca belirli sınırı aşan kısmı kadar prime tabi tutulur. 2026 yılı itibarıyla bu ödemelere dair sınırlar şu şekildedir:
Hiçbir şekilde prim matrahına dâhil edilmez:
Uygulamada en çok kafa karıştıran konulardan biri, sosyal yardım mahiyetindeki ödemelerin SGK matrahına etkisidir. Örneğin çalışanına yemek kartı yerine nakit ödeme yapan bir işveren, 2026 yılında bu ödemenin yalnızca günlük 300 TL'ye kadar olan kısmını muaf tutabilir. Aşan tutar, prime esas kazanca eklenmelidir.
Benzer şekilde, evli çalışanlara yapılan aile yardımı ve çocuk sahibi olanlara yapılan çocuk yardımı da SGK tarafından belirlenen sınırlar dâhilinde değerlendirilir. Bu sınırların aşılması durumunda, ilgili tutarlar doğrudan SGK bildirimi matrahına yansır.
2026 yılı bordro parametrelerine buradan ulaşabilirsiniz.
Not: Muafiyet uygulanabilmesi için ödemelerin bordroda ayrı kalemler olarak gösterilmesi ve belgelendirilebilir olması gerekir.
Prime esas kazanç hesaplaması, her ay SGK'ya bildirilecek matrahın doğru şekilde oluşturulması açısından kritik önem taşır.
Örnek: Bir çalışanın, 2026 yılı Şubat ayında aşağıdaki ödemeleri aldığını varsayalım.
Not:
Değerlendirme:
Toplam prime esas kazanç olan 81.959,40 TL, 2026 yılı için belirlenen alt ve üst sınırlar arasında yer almaktadır. Dolayısıyla, bu tutarın tamamı SGK'ya bildirilmelidir.
SGK, her yıl olduğu gibi 2026 yılı için de prime esas kazançlara ilişkin günlük alt ve üst sınırları belirlemiştir. Bu sınırlar, bildirimin asgari ve azami düzeylerini ifade eder ve bildirilecek kazançlar bu aralığın dışında olamaz.
SGK'ya bu tutarların altında veya üzerinde matrah bildirimi yapılamaz. Özellikle yüksek ücretli çalışanlarda ücretin tamamı SGK'ya bildirilmez, sadece üst sınır üzerinden prim hesaplanır.
Bu örnek, işverenlerin ve İK profesyonellerinin bordro süreçlerinde doğru SGK bildirimi yapmalarına yardımcı olacak şekilde hazırlanmıştır. Prime esas kazanç hesaplamalarında dikkatli olunması, hem işverenin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesi hem de çalışanların sosyal güvenlik haklarının korunması açısından büyük önem taşır.
Brüt ücret ve prime esas kazanç, bordro ve SGK bildirimi süreçlerinde sıkça karıştırılan ancak işlevsel olarak oldukça farklı iki kavramdır. Brüt ücret, iş sözleşmesinde yer alan ve çalışanın hak ettiği, henüz hiçbir kesintiye uğramamış toplam gelir tutarını ifade eder. Bu tutar üzerinden gelir vergisi, damga vergisi, SGK primi ve işsizlik sigortası gibi yasal kesintiler uygulanır. Brüt ücret, çalışana ödenecek net maaşın hesaplanmasında temel alınır.
Öte yandan, prime esas kazanç yalnızca Sosyal Güvenlik Kurumu'na yapılacak prim bildirimi için dikkate alınan matrahtır. SGK, bazı ödemeleri prime dâhil sayarken bazılarını dışarda tutar. Örneğin brüt ücrete dâhil olan bazı sosyal yardımlar (harcırah, doğum yardımı, kıdem tazminatı gibi) prime esas kazanca dâhil edilmez. Buna karşın fazla mesai, prim, nakdi yemek yardımı gibi bazı ödemeler hem brüt ücreti hem de prime esas kazancı etkileyebilir.
Özetle: Her prime esas kazanç brüt ücretin içinden türetilir; ancak her brüt ücret, SGK matrahı anlamına gelmez.
Prime esas kazanç, sadece yasal bir bildirim yükümlülüğü değil, aynı zamanda şirketin bordro yapısını, çalışanların sosyal haklarını ve uzun vadeli maliyetlerini doğrudan etkileyen stratejik bir unsurdur. Hatalı ya da eksik bildirimler; SGK denetimlerinde cezalara, çalışan açısından ise emeklilikte eksik haklara yol açar.
Bilgilendirme Metni!
Bu makalede yer alan içerikler, yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve CottGroup® üye şirketlerine aittir. Bu içerikler, hukuki, mali veya teknik danışmanlık hizmeti niteliği taşımamaktadır ve kaynak gösterilmeden iktibas edilemez.
CottGroup® üye şirketleri, makaledeki bilgilerin doğru, güncel veya eksiksiz olduğunu garanti etmez ve bu bilgilerin içerebileceği hata, eksiklik veya yanlış anlaşılmalardan doğabilecek zararlardan sorumlu değildir.
Burada sunulan bilgiler, genel bir bakış sunmak amacıyla hazırlanmıştır. Her somut olay farklı değerlendirmeler gerektirebilir ve bu bilgiler her duruma uygun olmayabilir. Bu nedenle, makalede yer alan bilgilere dayalı olarak herhangi bir işlem yapmadan önce, konuyla ilgili hukuk, mali, teknik ve diğer uzmanlık alanlarında yetkin bir profesyonele danışmanız önemle tavsiye edilir. CottGroup® müşterisiyseniz, özel durumunuza ilişkin müşteri temsilcinizden bilgi almayı unutmayınız. Müşterimiz değilseniz, lütfen ilgili bir uzmandan görüş alınız.
CottGroup® üye şirketlerine ulaşmak için tıklayınız.
Yazar
https://www.cottgroup.com
E-Vizite Nedir? SGK E-Vizite Bildirimi Nasıl Yapılır?
Civan Güneş
23 February 2026
Hibrit Çalışma Modeli Nedir?
28 September 2023
2025 Stajyer Maaşı Ne Kadar?
26 December 2024
Huzur Hakkı Nedir? Huzur Hakkı Nasıl Hesaplanır?
9 May 2025