İşsizlik Sigortası İşveren Priminde Yeni Düzenleme

31.12.2018 tarihli 4.Mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan “Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan ve Ondan Fazla Çalışanı Bulunan İşyerlerinde İşsizlik Sigortası Primi İşveren Payı Teşvikinden Yararlanılmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ” (“Tebliğ”) ile 01.01.2019 itibarıyla yeni bir teşvik uygulaması başlamıştır. Düzenlemeye göre, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre çok tehlikeli sınıfta kabul edilen ve en az 10 çalışanı bulunan iş yerlerinde, son üç yılda ölümle veya iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası yaşanmadığı takdirde üç yıl süreyle prim teşviki uygulanacak.

İşverenlerin teşvikten yararlanma şartları Tebliğ’de kısaca şu şekilde sıralanmıştır:

• İşverenin (6331 sayılı Kanun kapsamında) çok tehlikeli sınıfta yer alması;
• İşverenin en az on çalışanı bulunması;
• Ocak 2016 – Aralık 2018 döneminde işyerinde ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası meydana gelmemesi;
• İş yerinin iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi ya da yetkili kurum ve kuruluşlar ile yapılmış bir sözleşmesinin bulunması.

Yukarıdaki şartları sağlayan iş yerlerinde, işverenin ödemesi gereken işsizlik sigortası priminin yarısı alınmayacak olup teşvikten yararlanan işverenler işçi başına aylık 25,58-TL ile 191,85-TL arasında daha az prim ödeyecektir. Teşvik, prime esas kazanç üzerinden %1 olarak hesaplanmaktadır. 

Belirtmek gerekir ki, 2828 sayılı Kanun kapsamında prim desteğinden veya işsizlik sigortası primini kapsayan diğer sigorta prim teşviki, destek veya indirimlerden yararlanan işverenler aynı ayda aynı sigortalı için bu maddede belirtilen teşvikten yararlanamaz.

Yukarıda belirtilen tarih aralığından (2016 Şubat ayından) sonra kurulan iş yerleri de üç yıl süreyle iş kazası yaşanmaması koşuluyla 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren teşvikten yararlanmaya başlayacaklardır. Bununla birlikte, teşvikin devam edebilmesi için teşvikten yararlanan işyerlerinde gelecek üç yıl boyunca da ölümlü veya sürekli iş göremezlikle sonuçlanan iş kazası yaşanmaması gerekmektedir.

Çalışan sayısının hesabında ise, “çok tehlikeli sınıfta yer alan” iş yerlerinde, aynı işveren tarafından 4/a’lı olarak çalıştırılan toplam sigortalı sayısı dikkate alınacaktır. Eğer ortada bir asıl işveren-alt işveren ilişkisi varsa, bu halde alt işverenin çalışanları, asıl işverenin toplam çalışan sayısına dahil edilmeyecektir.

Yukarıda sayılan teşvikten yararlanma şartlarını sağlayamayanlar hariç olmak üzere, teşvikten yararlanmak isteyen işverenler için başvuru şartı bulunmamaktadır. Söz konusu şartları kaybedenlerin teşvik uygulamasına son verilecektir; bu işverenler teşvikten tekrar yararlanmak istiyorsa başvuru yapmak mecburiyetindedirler. Tüm iş kazaları Sosyal Güvenlik Kurumu’na bildirildiğinden teşvikten yararlanma hakkı bulunan iş yerleri SGK sistemi tarafından otomatik olarak kontrol edilmektedir.

eşvik uygulamasının sona erdiği ve teşvikten yasaklama halleri Tebliğ içerisinde detaylıca sıralanmış olmakla birlikte; işverenlerin özellikle işyerinin tehlike sınıfının “az tehlikeli” olarak değişmesi veya işyerinde iş kazasının meydana gelmesi halinde bildirimde bulunmaları gerekmektedir; aksi halde yaptırımlar ile birlikte teşvikten yararlanma imkânı da son bulacaktır.

Tebliğ’in tam metnine bu linkten ulaşabilirsiniz.

İşyerinizin hangi sınıfta yer aldığına ilişkin bilgiye “İş Sağlığı ve Güvenliğine İlişkin İşyeri Tehlike Sınıfları Tebliğinden” ulaşabilirsiniz.