İş Yerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi ile İlgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesi Yayımlandı

06 Mart 2025 tarihli ve 32833 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2025/3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile iş yerlerinde psikolojik tacizin (mobbing) önlenmesine yönelik düzenlemeler getirilmiştir.

Psikolojik tacizin; çalışanların iş yerlerinde kasıtlı ve sistematik olarak belirli bir süre aşağılanması, küçümsenmesi, dışlanması, kişiliğinin ve saygınlığının zedelenmesi, kötü muameleye tabi tutulması, yıldırılması ve benzeri şekillerde ortaya çıktığı belirtilmiştir.

İş yerlerinde psikolojik tacize (mobbing) maruz kalan çalışanların, başvurularını aşağıdaki resmî mercilere iletebildiği belirtilmiştir.

• Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER)
• Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dilekçe Komisyonu
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi (ALO 170)
• Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK)
• İlgili Mevzuatta Belirtilen Usullere Göre Çalıştıkları Kurum veya Kuruluş

Çalışanların psikolojik tacizden korunması ve psikolojik tacizle mücadele edilmesi amacıyla alınan tedbirler ve düzenlemeler maddeler hâlinde sıralanmıştır.

1. İş yerlerinde psikolojik tacizle mücadeleye yönelik ülke çapında politikaların belirlenmesine katkı sağlamak, eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerini koordine etmek, araştırma ve inceleme yapmak veya yaptırmak, rapor, rehber ve bilgilendirme dokümanları hazırlamak, kamuoyunu bilgilendirme çalışmalarını yürütmek amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde kurulan Psikolojik Tacizle Mücadele Kurulu (Kurul) yeniden teşkil ettirilmiştir.
2. İşveren, yönetici ve tüm çalışanlar, psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek, temel hak ve özgürlüklerin ihlali anlamına gelen her türlü eylem ve davranıştan kaçınacaklardır.
3. İş yerlerinde psikolojik tacizle mücadele öncelikle işveren ve yöneticilerin sorumluluğundadır. İşveren ve yöneticiler, iş yerlerinde psikolojik taciz olarak değerlendirilebilecek veya buna bağlı olarak ortaya çıkabilecek her türlü riski gözetecek, önleyici ve koruyucu politikalar geliştireceklerdir.
4. İş yerlerinde psikolojik tacize yönelik farkındalığın artırılması amacıyla ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından eğitim ve bilgilendirme faaliyetleri düzenlenecek ve yaygınlaştırılacaktır. Eğitim programlarında psikolojik taciz konusuna yer verilecek, tüm çalışanlara çalışma hakları ile başvuru mekanizmaları hakkında gerekli bilgilendirme yapılacaktır.
5. İş yerlerinde psikolojik taciz iddialarının araştırılması ve soruşturulmasında gizliliğe ve kişilerin özel hayatlarının korunmasına özen gösterilecek, ayrıca gerçeğe aykırı psikolojik taciz iddialarıyla kurum ve kuruluşların itibar ve saygınlıklarına zarar verilmemesi için azami dikkat ve hassasiyet gösterilecektir. Süreç ivedilikle yürütülecektir.
6. Toplu iş sözleşmelerinde psikolojik tacizle ilgili önleyici ve koruyucu hükümler bulunmasına özen gösterilecektir.
7. ALO 170 hattında görevli psikologlar aracılığıyla, psikolojik tacize maruz kalan çalışanlara bilgilendirme yapılmasına, yardım ve destek sağlanmasına titizlikle devam edilecektir.

Yeni Düzenlemelerin Kapsamı:

İş yerlerinde psikolojik taciz (mobbing), çalışanların verimliliğini düşüren, ruh sağlığını olumsuz etkileyen ve kurumsal itibar kaybına yol açabilen önemli bir sorundur.

Psikolojik taciz, bir veya birden fazla çalışanın sistematik olarak psikolojik baskıya maruz bırakılması ve bu durumun bireyin iş performansını ve psikolojik sağlığını olumsuz etkilemesi olarak tanımlanmaktadır. 2025/3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile bu tanım daha ayrıntılı hâle getirilmiş ve işverenler ile çalışanlar için yükümlülükler netleştirilmiştir.

Yeni düzenleme ile işverenlerin, çalışanlarına karşı her türlü psikolojik tacizi önleme yükümlülüğü vurgulanmıştır. Psikolojik tacizin tespit edilmesi ve önlenmesine yönelik mekanizmaların kurulmasının işverenlerin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, işverenler çalışanların işle ilgili sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu doğrultuda, psikolojik taciz sonucunda çalışanın ruh ve beden sağlığının etkilenmesi nedeniyle konu, 6331 sayılı Kanun kapsamında da ele alınması gerektiğini değerlendiriyoruz.

Bu itibarla, psikolojik tacizle mücadelenin kapsamı, iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri çerçevesinde değerlendirilmelidir. İş yerinde psikolojik tacize maruz kalınması ve iddiaların iş yerlerinde etkin bir şekilde incelenmemesi, iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerinin ihlali olarak da kabul edilebilecektir.

Uygulama Sürecinde Alınabilecek Önleyici Tedbirler:

• İş yerlerinde düzenli aralıklarla psikolojik taciz farkındalığını artırmaya yönelik eğitimler verilmesi alınabilecek tedbirler arasındadır.
• Psikolojik taciz ile mücadeleye yönelik şirket içi politika ve prosedürlerin yazılı hâle getirilmesi uygun olacaktır.
• Çalışanların şikâyetlerini iletebilecekleri güvenli ve bağımsız bir başvuru mekanizmasının oluşturulması psikolojik taciz ile mücadelede katkı sağlayacaktır.
• İlgili Genelge içeriği ve temel İş Hukuku prensipleri dikkate alınarak, iş sözleşmeleri, mevcut insan kaynakları politikaları ve iç yönetmeliklerinin gözden geçirilmesini önermekteyiz.

Sonuç

2025/3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile iş yerlerinde mobbingin önlenmesine yönelik önemli düzenlemeler hayata geçirilmiştir. İşverenlerin ve çalışanların hak ve yükümlülüklerini bilmesi, sağlıklı bir iş ortamının oluşturulması açısından büyük önem taşımaktadır.

Şirketinizin hukuki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirebilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılmasını ve ilgili süreçlerin etkin bir şekilde işletilmesini tavsiye ederiz.

Uygulama sürecinde iş yerlerinin yasal düzenlemelere uyum sağlamaları hem çalışanların ruh sağlığını koruyacak hem de kurumsal itibarın güçlenmesine katkıda bulunacaktır.

İlgili Resmî Gazete'ye linkten ulaşabilirsiniz.

Ek bilgiye ihtiyaç duymanız hâlinde lütfen müşteri temsilciniz ile irtibata geçiniz.