Kısa Çalışma Döneminde Atıfet Kabilinden Ödemeler

Bilindiği üzere kısa çalışma ödeneği için yararlanma süresi 31 Mart 2021 itibariyle sona eriyor (Nakdi ücret desteği/pandemi ücretsiz izin ve fesih yasağı için son tarih 17 Mart 2021).

Buna istinaden, kısa çalışma döneminde işverenlerin atıfet (yardım) kabilinden yaptıkları ödemelerin sosyal güvenlik bildirimleri ve gelir vergisi konularını tekrar hatırlamak gerekiyor.

Sosyal Güvenlik Primleri Yönünden

5510 sayılı Kanunun 80'inci maddesinde aşağıdaki hükümler yer almaktadır;

"4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1. Hak edilen ücretlerin,
2. Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,
3. İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır."

Bununla birlikte yine aynı maddede aşağıdaki hükümler de yer almaktadır:

"d) Ücretler hak edildikleri aya mal edilmek suretiyle prime tabi tutulur. Diğer ödemeler ise öncelikle ödendiği ayın kazancına dahil edilir ve ücret dışındaki bu ödemelerin yapıldığı ayda üst sınırın aşılması nedeniyle prime tabi tutulamayan kısmı, ödemenin yapıldığı ayı takip eden aydan başlanarak iki ayı geçmemek üzere üst sınırın altında kalan sonraki ayların prime esas kazançlarına ilâve edilir. Toplu iş sözleşmelerine tabi işyerleri işverenlerince veya kamu idareleri veya yargı mercilerince verilen kararlara istinaden, sonradan ödenen ücret dışındaki ödemelerin hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenmesi durumunda, 82'nci madde hükmü de nazara alınmak suretiyle prime esas kazancın tabi olduğu en son ayın kazancına dahil edilir. Bu durumlarda sigorta primlerinin, yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi halinde, gecikme cezası ve gecikme zammı alınmaz ve 102'nci madde hükümleri uygulanmaz."

Yukarıdakine ek olarak İşveren Uygulama Tebliği'nde yer alan "7.5 - Prime Esas Kazancın Üst Sınırını Aşan Ücret Dışındaki Ödemeler" başlığı altında aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir:

"Sigortalılara, çeşitli nedenlerle (ücretsiz izin, istirahat gibi) ay içinde çalışmasının bulunmadığı ve ücret ödenmediği aylarda prime esas kazanca dahil olacak nitelikte ücret dışında bir ödeme yapılması halinde, ücret dışındaki bu ödemeler, ödemenin yapıldığı ayda sigortalının prim ödeme gün sayısının bulunmaması nedeniyle ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayı geçmemek üzere ilgili ayların prime esas kazancına dahil edilecektir. Ancak ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayda da ücret ödemesine hak kazanılmadığı durumlarda, ücret dışındaki bu ödemeler prime esas kazanca dahil edilemeyecektir."

Gelir Vergisi Yönünden

Gelir Vergisi Kanunu 61'inci maddede ücretin tarifi aşağıdaki şekilde yapılmıştır:

"Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez."

Buna istinaden, kısa çalışma döneminde atıfet (yardım) kabilinden yapılan tüm ödemeler ücret olarak değerlendirilmekte ve buna istinaden Gelir Vergisi Kanunu 94'üncü maddesi gereği gelir vergisine tabi olmaktadır.

Sonuç Olarak

1. Kısa çalışma dönemi boyunca atıfet (yardım) kabilinden yapılan tüm ödemeler sosyal güvenlik primine ve gelir vergisine tabidir (örneğin, ücret fark ödemeleri, vb.)
2. Yapılan bu ödemenin yapıldığı ayda sigortalının prim ödeme gün sayısının bulunmaması (çalışma gününün bulunmaması) nedeniyle ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayı geçmemek üzere ilgili ayların prime esas kazancına dahil edilecektir. Ancak ödemenin yapıldığı tarihi takip eden iki ayda da ücret ödemesine hak kazanılmadığı durumlarda (çalışma günü yoksa), ücret dışındaki bu ödemeler prime esas kazanca dahil edilemeyecektir.
3. Çalışma günü (prim günü) olan aylarda atıfet kabilinden yapılan bu ödemeler ise o günlere istinaden Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirilecektir.

Ek bilgiye ihtiyaç duymanız halinde lütfen müşteri temsilciniz ile irtibata geçiniz.