7326 Sayılı Yapılandırma ve Matrah Artırımı Yasalaştı

09.06.2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun ile vergi affı, matrah artırımı ve yapılandırma hükümleri yürürlüğe konulmuştur.

Kanun Kapsamındaki önemli noktalar aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

• Kesinleşmiş Alacaklar (Madde 2)
• Kesinleşmemiş veya dava safhasında bulunan alacaklar (Madde 3)
• İnceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler (Madde 4)
• Matrah ve vergi artırımı (Madde 5)
• İşletme kayıtlarının düzeltilmesi (Madde 6)
• Kesinleşmiş Sosyal Güvenlik Kurumu alacakları (Madde 7)
• Ön değerlendirme, araştırma veya tespit aşamasında olan eksik işçilik prim tutarları ve kesinleşmemiş idari para cezaları (Madde 8)

Kanun'un 9'uncu maddesinde yer alan ortak hükümler başta olmak üzere Kanundaki temel bazı ortak hükümler aşağıdaki şekilde özetlenebilir:

• Yeniden yapılandırmaya konu alacakların vade tarihi 30/04/2021'dir.
• 9'uncu maddeye göre; Yasadan faydalanmak isteyen borçluların, 31/08/2021 tarihine kadar ilgili daireye başvuruda bulunmaları gerekmektedir.
• 5'ince maddede matrah artırım oranları düzenlenmiştir. Buna göre; Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri vermiş oldukları yıllık beyannamelerinde (ihtirazi kayıtla verilenler dâhil) vergiye esas alınan matrahlarını, 31/8/2021 tarihine kadar (bu tarih dâhil), 2016 takvim yılı için %35, 2017 takvim yılı için %30, 2018 takvim yılı için %25, 2019 takvim yılı için %20, 2020 takvim yılı için %15 oranından az olmamak üzere artırırlar. Madde 5/b'de ise asgari matrah artırım oranları detaylarıyla iletilmiştir.
• 9'uncu maddeye göre; Maliye Bakanlığı'na, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na, il özel idarelerine, belediyelere ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarına bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ilk taksitini 30/09/2021 tarihine kadar, Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil dairelerine ödenecek tutarların ise ilk taksitini 31/10/2021 tarihine kadar, diğer taksitlerin ise bu tarihleri takip eden ikişer aylık dönemler hâlinde azamî 18 eşit taksitte ödenmesi gerekmektedir.
• Yeniden yapılandırılmış borçların ilk taksit ödeme süresi içerisinde tamamen ödenmesi koşuluna bağlı olarak fer'i alacaklar yerine hesaplanmış Yİ-ÜFE tutarlarının %90'ının tahsilinden vazgeçilecek, ilk iki taksit ödeme süresi içinde ödenmesi hâlinde Yİ-ÜFE tutarında %50 indirim yapılacaktır.
• 9'uncu maddeye göre; Matrah artırımlarının 31/08/2021 tarihine kadar yapılması gerekmektedir.
• 5'inci maddeye göre (Madde 5/ç); Artırılan matrahlar, %20 oranında vergilendirilir ve üzerinden ayrıca herhangi bir vergi alınmaz. Fakat gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, matrah artırımında bulunmak istedikleri yıla ait olan yıllık beyannamelerini yasal süreleri içinde vermiş, bu vergi türlerinden tahakkuk eden vergilerini yasal süresi içinde ödemiş ve bu vergi türlerinden Kanunun 2'nci ve 3'üncü madde hükümlerinden yararlanmamış olmaları şartıyla, matrahları %15 oranında vergilendirilir. İstisna, indirim ve mahsuplar nedeniyle bu beyannameler üzerinden ödenmesi gereken verginin bulunmaması hâlinde de bu hüküm uygulanmaktadır.
• 5'inci maddeye göre; Mükellefler, yasada belirtilen hususlar kapsamında gelir ve kurumlar vergisi matrahlarını artırarak yasada belirtilen süre ve şekilde ödemeleri hâlinde, kendileri hakkında artırımda bulunulan yıllar için yıllık gelir vergisi ve kurumlar vergisi incelemesi ve bu yıllara ilişkin olarak bu vergi türleri için daha sonra başka bir tarhiyat yapılamayacaktır.
• 3'üncü maddeye göre; Uzlaşma hükümlerinden yararlanılmak üzere başvuruda bulunmuş, uzlaşma günü verilmemiş veya uzlaşma günü gelmemiş ya da uzlaşma sağlanamamış olmakla birlikte, vergi ve ceza ihbarnameleri mükelleflere tebliğ edilmemiş alacaklar inceleme ve tarhiyat safhasında bulunan işlemler kanun hükümlerinden yararlanabilecektir. (Madde 3)
• 9'uncu maddeye göre; Taksitle yapılacak ödemelerde kanunda sayılan hâller saklı kalmak şartıyla, borçluların başvuru sırasında 6- 9- 12- 18 eşit taksitte ödeme seçeneklerinden birini tercih etmeleri gerekmektedir.

7326 Sayılı Yapılandırma ve Matrah Artırımı düzenlemesiyle birlikte öne çıkan düzenlemeler ana başlıkları itibariyle aşağıdaki gibidir:

Yapılandırmaya konu alacakların bağlı olduğu resmî daireler:

• Hazine ve Maliye Bakanlığı
• Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
• Belediyeler
• Sosyal Güvenlik Kurumu
• İl Özel İdareleri
• Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
• İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Kapsamındaki Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdareleri

Kanun'un 1'inci maddesinde yapılandırmaya konu alacaklar listelenmiştir:

1- 213 sayılı Vergi Usul Kanunu kapsamına giren vergiler ve vergi cezaları,

• - 30/04/2021 tarihinden önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları,
• - 2021 yılına ait olan 30/04/2021 tarihinden önce tahakkuk eden vergi ve bu vergilere bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, (2021 yılı için tahakkuk eden MTV ikinci taksit tutarı hariç olmak üzere)
• - 30/04/2021 tarihinden önce yapılan tespitlere bağlı olarak vergi aslını kapsamayan vergi cezaları,

2- 30/04/2021 tarihinden önce verilmiş idari para cezaları,

Madde 1/c gereği; aşağıda belirtilmiş olan idari para cezalar kapsam dışı bırakılmıştır:

• 24/04/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa göre verilmiş olan idari para cezaları,
• 07/11/1996 tarihli ve 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi ve Kontrolü Hakkında Kanuna göre kesilen idari para cezaları,
• 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli (III) sayılı cetvelde yer alan düzenleyici ve denetleyici kurumlarca verilen idari para cezaları,

3- Madde 1/c gereği; Yukarıdaki bentler dışında kalan ve Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı tahsil dairelerince 21/07/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında tahsil dairesine takip için intikal etmiş olan asli ve fer'i amme alacakları, (adli para cezaları kapsam dışıdır)

4- Madde 1/c gereği; İşletmede mevcut olup, kayıtlarda yer almayan ya da kayıtlarda yer aldığı hâlde işletmede bulunmayan emtia, makine, teçhizat, demirbaşlar ile kasa mevcudu ve ortaklardan alacakların beyanı,

5- Madde 1/e gereği; Sosyal Güvenlik Kurumuna bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve bu Kanunun yayım tarihine veya bu Kanunun ilgili hükümlerinde belirtilen sürelerin sonuna kadar tahakkuk ettiği hâlde ödenmemiş olan,

• - 2021 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ait sigorta primi, emeklilik keseneği ve kurum karşılığı, işsizlik sigortası primi, SGDP ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
• - 2021 yılı Nisan ayı ve önceki aylara ait isteğe bağlı sigorta primleri ve topluluk sigortası primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
• - 30/04/2021 tarihine kadar bitirilmiş olan özel nitelikli inşaatlar ile ihale konusu işlere ilişkin yapılan ön değerlendirme, araştırma veya tespit sonucunda bulunan eksik işçilik tutarı üzerinden hesaplanan sigorta primi ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
• - 30/04/2021 tarihine kadar işlenen fiillere ait olup ilgili kanunları uyarınca uygulanan idari para cezaları ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı alacakları,
• - İlgili kanunları uyarınca takip edilen 2018 yılı Mart ayı ve önceki aylara ilişkin damga vergisi, özel işlem vergisi ve eğitime katkı payı ile bunlara bağlı gecikme zammı alacakları,

6- Madde 1/f gereği; İl özel idarelerinin 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve vadesi 30/04/2021 tarihinden önce olduğu hâlde Kanunun tarihi itibariyle ödenmemiş bulunan asli ve fer'i alacakları,

7- Madde 1/d gereği; 30/04/2021 tarihinden önce 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ve ilgili diğer kanunlar kapsamında gümrük yükümlülüğü doğan ve Ticaret Bakanlığına bağlı tahsil daireleri tarafından 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip edilen gümrük vergileri, idari para cezaları, faizler, gecikme faizleri, gecikme zammı alacakları,

8- Madde 1/g gereği; Belediyelerin,

• - 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 97 ve mükerrer 97'nci maddelerine göre tahsili gereken ve vadesi 30/04/2021 tarihinden önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ücret ve pay alacakları ile bunlara bağlı fer'i alacakları,
• - 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu kapsamındaki belediyelerin vadesi 30/04/2021 tarihinden önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su, atık su ve katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer'i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları,
• - 213 sayılı Kanun kapsamına giren ve 30/04/2021 tarihinden önceki dönemlere, beyana dayanan vergilerde bu tarihe kadar verilmesi gereken beyannamelere ilişkin vergi ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, 2021 yılına ilişkin olarak 30/04/2021 tarihinden önce tahakkuk eden vergi (2021 yılına ilişkin tahakkuk eden emlak vergisi ile iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binalara ait çevre temizlik vergisi hariç) ve bunlara bağlı vergi cezaları, gecikme faizleri, gecikme zamları, bunların dışında kalan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen ve bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan asli ve fer'i amme alacakları,
• - Büyükşehir belediyelerinin, 09/08/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun 11'inci maddesine göre vadesi 30/04/2021 tarihinden (bu tarih dâhil) önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan katı atık ücreti alacakları ile bunlara bağlı fer'i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları,

9- Madde 1/ğ gereği; 20/11/1981 tarihli ve 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamındaki büyükşehir belediyeleri su ve kanalizasyon idarelerinin, vadesi 30/04/2021 tarihinden önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan su ve atık su bedeli alacakları ile bu alacaklara bağlı faiz, gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer'i (sözleşmelerde düzenlenen her türlü ceza ve zamlar dâhil) alacakları,

10- Madde 1/h gereği; Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının (YİKOB) vadesi 30/04/2021 tarihinden önce olduğu hâlde bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla ödenmemiş bulunan ve 6183 sayılı Kanun kapsamında takip edilen asli ve fer'i amme alacakları.

Ayrıca 11'inci maddeye istinaden; "Birinci fıkrada sayılan mükellefler bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla aktiflerine kayıtlı bulunan taşınmazlar ile amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerini (sat-kirala-geri al işlemine veya kira sertifikası ihracına konu edilen taşınmaz ve iktisadi kıymetler hariç) 31/12/2021 tarihine kadar yukarıda yer alan kapsam, şart ve hükümlere uymak koşuluyla yeniden değerleyebilirler."

Kanunun 9'uncu maddesi gereği; "Bu Kanundan yararlanılarak, süresinde ödenen alacaklara, bu Kanunda yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla Kanunun yayımı tarihinden sonraki süreler için faiz, gecikme zammı, gecikme cezası gibi fer'i amme alacağı hesaplanmaz."

Yine 9'uncu madde gereği; "Alacaklarla ilgili olarak, tatbik edilen hacizler yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminatlar iade edilir."

Ayrıca 10'uncu maddedeki bazı hükümlere istinaden alacaklar için icra takibi ve haciz işlemleri yapılmayacağı görülmektedir.

İlgili Kanun düzenlemeleri yayımı tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Konuyla ilgili Gelir İdaresi Başkanlığı duyurusuna linkten ulaşabilirsiniz.

Konuyla ilgili sirkülere buradan ulaşabilirsiniz.

Daha detaylı bilgi almak için Müşteri Temsilciniz ile iletişime geçebilirsiniz.