7244 Sayılı Torba Kanun Kapsamında COVİD-19 ve Bazı Kanunlar Hakkında Yapılan Düzenlemeler

COVİD-19 salgınının ekonomik ve sosyal hayata etkilerinin azaltılmasına yönelik maddeler ve bazı kanunlarda yapılan değişiklikleri içeren 7244 sayılı Yeni Koronavirüs (Covıd-19) Salgınının Ekonomik ve Sosyal Hayata Etkilerinin Azaltılması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 17.04.2020 tarihli ve 31102 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

7244 sayılı Kanun, alacakların ertelenmesi, alınmaması veya yapılandırılmasına, kanunla düzenlenen bazı sürelerin uzatılmasına, İş Kanunu ve ilgili diğer mevzuatlarla iş hayatına getirilen yenilikleri ve daha birçok düzenlemeyi içermektedir.

Kanunda yer alan düzenlemeleri aşağıda bulabilirsiniz:

MADDE 1 – Bazı alacakların ertelenmesi, alınmaması veya yapılandırılması

COVİD-19 salgını kaynaklı zorlayıcı sebep nedeniyle;

• Hazine taşınmazlarına ilişkin sözleşmeye istinaden ödenmesi gereken bedellerin, başvuru şartı aranmaksızın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 3 ay süreyle ertelenebileceği;
• Gerçek ve tüzel kişilere Devlet ormanlarında verilerin izinler ile kiraya verilen mesire yerlerine ilişkin ve Millî Parklar Kanununa tabi yerlerde yapılan kiralamalara ilişkin ödemelerin başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle ertelendiği;
• Belediyeler, il özel idareleri ve bunlara bağlı kuruluşlara ait taşınmazlara ilişkin ödemelerin başvuru şartı aranmaksızın Belediye ve il özel idarelerinde meclis; bağlı kuruluşlarda ise yetkili karar organı tarafından 3 ay ertelenebileceği; ayrıca faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işletmelerin faaliyette bulunmadığı döneme ilişkin olarak kira bedelleri tahsil edilemeyeceği;
• Büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarının gelir vergisi tevkifatı beyan ve ödeme süreleri ile tüm sosyal sigorta prim ödemelerinin 3 ay süreyle erteleneceği;
• Faaliyetleri durdurulan veya faaliyette bulunamayan işyerlerine ilişkin su faturası borçlarının ve yıllık ilan ve reklam vergileri ile yıllık çevre temizlik vergilerinin 3 ay süreyle ertelenebileceği;
• Belediyeler, kendisinden izin veya ruhsat almak ya da hat kiralamak suretiyle çalışan gerçek ve tüzel kişilere, toplu taşıma hizmetinin kesintisiz olarak yürütülebilmesiyle sınırlı olacak şekilde, meclis kararı ile 3 ay boyunca gelir desteği ödemesi yapabileceği ve belirlenen döneme tekabül eden ruhsat, izin, hat kirası borçlarını faizsiz olarak 3 ay ertelenebileceği;
• 351 sayılı Yükseköğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu kapsamındaki kredi borçlarının, başvuru şartı aranmaksızın 3 ay süreyle erteleneceği;
• Tarım satış kooperatifleri birliklerinin, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu (DFİF) kaynaklı kredi borçlarının 2020 yılına ait borç taksit ödemesinin, faizsiz olarak 2021 yılına ertelenmesi, 2021 yılı dahil daha sonraki yıllarda ödenecek taksit tutarlarının da faizsiz olarak birer yıl ertelenmesi;
• Seyahat Acenteleri Birliğine üye seyahat acentelerinin ödemesi gereken yıllık aidatın 2020 yılında alınmaması;
• TEDAŞ’ın elektrik tüketiminden kaynaklanan, özelleştirme sırasında TEDAŞ’a devredilen alacaklarının yapılandırılması hüküm altına alınmıştır.

Bu 3 aylık süreleri uzatmaya ilgili kurum (Bakanlık/Belediye Meclisi) yetkilidir ve bu alacaklar ertelenen süre sonunda ertelenen süre kadar aylık eşit taksitler halinde, herhangi bir gecikme zammı ve faiz uygulanmadan tahsil edilecektir.

MADDE 2 – Süre uzatımı, toplantı erteleme ve uzaktan çalışma

COVİD-19 salgını kaynaklı zorlayıcı sebep nedeniyle;

• 5300 sayılı Kanun kapsamında verilen ve 2020 yılı içinde geçerlilik süresi dolacak olan lisansların geçerlilik süresinin 1 yıl uzatılmasına,
• 4922 sayılı Kanun kapsamında ticaret gemilerine düzenlenen ve 11.03.2020 tarihi ile 31.7.2020 tarihi arasında süresi dolan denize elverişlilik belgeleri süresinin, 01.08.2020 tarihine kadar uzatılmasına,
• 4922 sayılı Kanun kapsamında yapılacak denetlemelerin 01.08.2020 tarihine ertelenmesine,
• Dernekler tarafından verilecek bildirim ve beyannameler ile dernek genel kurul toplantılarının 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmesine ve ertelenen genel kurul toplantılarının, ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmasına,
• 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamındaki genel kurul toplantılarının 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmesine ve ertelenen genel kurul toplantılarının, ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapılmasına,
• 5996 sayılı Kanun ile 5200 sayılı Kanun kapsamındaki genel kurul toplantılarının 31.07.2020 tarihine kadar ertelenmesine ve ertelenen genel kurul toplantılarının, ertelemenin sona erdiği tarihten itibaren 3 ay içinde yapılmasına,
• 5174 sayılı Kanununun 61. maddesi uyarınca 2020 Mayıs tarihli Birlik Genel Kurulunun, bir sonraki yıl Genel Kurulu ile birlikte yapılmasına,
• 2972 sayılı Kanunun 33. maddesine göre boşalan muhtarlıklara ilişkin 2020 yılında yapılması gereken seçimlerin ertelenmesine,
• 5746 sayılı Kanun kapsamında Ar-Ge ve tasarım merkezlerinde yürütülen faaliyetlerin Ar-Ge ve tasarım merkezleri dışında da yapılmasına;
• 4691 sayılı Kanun kapsamında Bölge sınırları içinde yürütülen faaliyetlerin Bölge dışında da yürütülmesine 11.03.2020 tarihinden itibaren 4 ay süreyle sınırlı olmak üzere, Sanayi ve Teknoloji Bakanı tarafından izin verilebileceğine,
• 4688 sayılı Kanun kapsamında sendika ve konfederasyonların üye sayılarının tespitlerinin ve bu kapsamda yapılacak 2020 yılı için 15 Temmuz 2020 tarihi esas alınarak gerçekleştirilmesine,
• Toplu iş sözleşmesinin yapılması, toplu iş uyuşmazlıklarının çözümü ile grev ve lokavt süreçlerinin 3 ay süreyle durdurulması; durdurma üzerine taraflar açısından hak kayıplarına neden olmaması bakımından, Kanunda yer alan hak düşürücü sürelerin işlememesine,
• Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazların satışı, kiraya verilmesi, trampası, arsa veya kat karşılığı inşaat yaptırılması ve sınırlı ayni hak tesisi işlemleri ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi ve kullanma izni verilmesi ihalelerinin, 31.07.2020 tarihine kadar elektronik ortamda yapılabileceğine karar verildi.

Derneklere ilişkin madde hakkındaki ayrıntılı bilgiye makalemizden ulaşabilirsiniz.

MADDE 3 – 1618 sayılı Seyahat Kanunun 4. maddesinin 3. fıkrasında yapılan değişiklikle aşağıdaki hükümlere yer verilmiştir:

• İşletme belgesi bir işletmeye mahsus olmak üzere tüzel kişilere verilir.
• Bakanlıktan izin almak kaydıyla işletme belgesi acente unvanından bağımsız olarak başka bir tüzel kişiliğe devredilebilir.
• Devredilen işletme belgesinde yer alan acente unvanı veya iltibasa yol açacak unvan on yıl içerisinde hiçbir seyahat acentesine kullandırılmaz.
• İşletme belgesini devreden tüzel kişiliğe üç yıl içerisinde yeniden işletme belgesi verilmez.

MADDE 4 – 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununa eklenen Ek 45.madde ile;

Devlete ait üniversitelerin tıp fakülteleri ve diş hekimliği fakülteleri ile bunlara bağlı sağlık hizmeti sunan enstitülerin döner sermaye işletmesi birimlerinden, borç karşılama yüzdeleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca tespit edilecek oranın altında kalanlara Hazine ve Maliye Bakanlığı bütçesinden kaynak aktarılabileceği düzenlenmiştir.

MADDE 5 – 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa eklenen geçici 18. madde ile;

COVİD-19 salgını kaynaklı zorlayıcı sebep nedeniyle; bakım hizmetlerine ihtiyaç duyan yaşlılar ile engellilere sunulacak hizmetler için 3 ay süreyle ek madde 7 ve 10’da düzenlenen gelir ölçütleri ile ağır engellilik şartı aranmayacaktır. Cumhurbaşkanı bu süreyi bir yıla kadar uzatmaya yetkilidir.

MADDE 6 – 4447 sayılı İşsizlik Kanunu geçici madde 23’te yapılan değişiklik ile;

Uygunluk tespitleri, başvuruların sonuçlandırılması için belirlenen 60 günlük süreden hariç tutulmuştur.

MADDE 7 – 4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 24. madde ile;

Ücretsiz izne ayrılan ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanmayan çalışanlar ile 15.03.2020 tarihinden sonra işten çıkarılmış çalışanlara, 4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 10. maddesi çerçevesinde belirlenen fesih yasağı süresince Fondan her gün için 39,24 Türk lirası nakdi ücret desteği verilecektir. Herhangi bir yaşlılık aylığı alanlar veya Kanunun diğer hükümlerine göre işsizlik ödeneğinden istifade edenler bu kapsamda değildir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye makalemizden ulaşabilirsiniz.

MADDE 8 – 4447 sayılı Kanuna eklenen geçici 25. madde ile;

Kısa çalışma başvurularında uygunluk tespiti yapılmadan işverenlerin beyanına göre başvurular kabul edilecektir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye makalemizden ulaşabilirsiniz

MADDE 9 – 4857 sayılı İş Kanunu’na eklenen geçici 10. madde ile;

İş Kanunu kapsamında olan veya olmayan her türlü çalışanın iş sözleşmesi, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay süreyle İş Kanununun 25. maddesinin birinci fıkrasının ikinci bendindeki "Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller" başlığında bulunan sebepler dışında işveren tarafından feshedilemeyecektir. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgiye makalemizden ulaşabilirsiniz.

MADDE 10 – 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa eklenen Ek 7.madde ile;

Doğal afet, salgın hastalık ve Hazine ve Maliye Bakanlığı bilişim sistemlerinin herhangi bir nedenle çalışmaması halleri mücbir sebep kapsamında değerlendirilmiş veri, bilgi ve belgelerin oluşturulması, kaydedilmesi, iletilmesi, muhafazası ve ibrazına ilişkin yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirleneceği düzenlenmiştir. Ayrıca bu hallerde ilgililere, gecikme faizi, gecikme zammı ve ceza gibi yaptırımlar uygulanmayacağı maddenin 2.fıkrasında yer almaktadır.

MADDE 11 – 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa eklenen geçici 13.madde ile;

İşbu kanun kapsamında bulaşıcı salgın hastalıkla mücadele ile doğrudan ilgili madde metninde sayılan tıbbi cihaz ve malzemelerin, el koyan idare veya kurum tarafından soruşturma veya kovuşturma sürecinde gerekli tespit ve delil toplama işlemleri yapıldıktan sonra ilgili makamdan tahsisi talep edilebilir.

MADDE 12 – 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen Geçici 13. madde ile;

• Devlet, il özel idaresi, belediye, köy ile diğer kamu tüzel kişilerinin pay sahibi olduğu şirketler hariç; sermaye şirketlerinin, 30.09.2020 tarihine kadar 2019 yılı net dönem karının yalnızca %25’ine kadarını dağıtabileceği, genel kurulca yönetim kuruluna kâr payı avansı dağıtımı yetkisi verilemeyeceği;
• Genel kurulca 2019 yılı hesap dönemine ilişkin kâr payı dağıtımı kararı alınmış ancak henüz pay sahiplerine ödeme yapılmamışsa veya kısmi ödeme yapılmışsa, 2019 yılı net dönem kârının %25’ini aşan kısma ilişkin ödemelerin 31.09.2020 tarihine kadar erteleneceği düzenlenmiştir.

Bu hususlara ilişkin istisnalar ile uygulamaya dair usul ve esasları belirleme yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşünü almak suretiyle Ticaret Bakanlığındadır.

MADDE 13 – 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun 18. Maddesine yapılan eklemeler ile,

İşbu kanun ile eklenen Ek 1. maddeye aykırı hareket edenlere ilişkin para cezaları düzenlendi ve bu bentte yer alan idari para cezalarının uygulama yetkisi Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna verildi.

MADDE 14 – 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna eklenen Ek 1. Madde ile;

Fahiş fiyat artışı, stokçuluk ve Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu başlıklı maddede,

• Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından bir mal veya hizmetin satış fiyatında fahiş artışı yapılamayacağı,
• Üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler tarafından piyasada darlık yaratıcı, piyasa dengesini ve serbest rekabeti bozucu faaliyetler ile tüketicinin mallara ulaşmasını engelleyici faaliyetlerde bulunulamayacağı,
• Buna yönelik düzenlemeler yapmak, gerektiğinde denetim ve incelemelerde bulunarak idari para cezası uygulamak ve her türlü tedbiri almak amacıyla Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu oluşturulacağı düzenlenmiştir.

MADDE 15 – 6741 sayılı Kanunun 6. Maddesinde yapılan değişiklik ile;

Türkiye Varlık Fonu, Türkiye Varlık Fonu Yönetim A.Ş. ve Şirket tarafından kurulacak diğer şirketler ile alt Fonlarının sağlıklı bir biçimde denetlenmesinin sağlanabilmesi için konsolide mali tablolarının hazırlanmasına ilişkin tarih Haziran yerine Ağustos olarak belirlendi.

MADDE 16 – 6741 sayılı Kanunun 8. maddesinin 5. Fıkrasına yapılan ekleme ile;

• Türkiye Varlık Fonunun, Şirketin, alt fonların ve Şirketin kurduğu şirketlerin, diğer şirketler üzerinde üçüncü kişilerle birlikte veya tek başlarına kontrolünü sağlayacak işlemlerinde, işlemlerin tarafları, onların doğrudan ve dolaylı ortakları, iştirakleri, bağlı ortaklıkları ile kontrol sağlanan şirketlere de bu işlemlerle sınırlı olmak üzere 6362 sayılı Kanunun 23. madde, 27. madde ve ilgili mevzuatın uygulanmayacağı,
• Türk Ticaret Kanunu’nun şirketler topluluğu düzenlemeleri kapsamındaki Hâkimiyetin hukuka aykırı kullanılmasına yönelik 202. maddesinin Türkiye Varlık Fonu, Şirket ile alt fonlar ve Şirketin kurduğu diğer şirketlere, tek başlarına veya üçüncü kişilerle birlikte doğrudan ya da dolaylı olarak bunlar lehine üzerinde hakimiyet tesis edilen şirketlere ve bu hakimiyetin tesisine ilişkin işlemlerle sınırlı olmak üzere bu işlemlerin taraflarına, onların doğrudan ya da dolaylı ortaklarına, iştiraklerine ve bağlı ortaklıklarına uygulanmayacağı düzenlendi.

Kanun metnine linkten ulaşabilirsiniz.

Ek bilgiye ihtiyaç duymanız halinde lütfen müşteri temsilciniz ile irtibata geçiniz.